Dışkıda Kan Görülmesi Neyin Belirtisidir?

Dışkıda kan görülmesi, hastalarımın beklemeden başvurduğu yakınmaların başında gelir. Bu bulgunun en sık nedeni makat bölgesindeki iyi huylu sorunlardır. Buna karşılık aynı bulgu bağırsak tümörlerinde de ortaya çıkar. Kanın rengi, dışkıyla karışık olup olmaması ve eşlik eden yakınmalar kaynağı daraltır. Bu yazıda kanın görünümünden ne çıkarıldığını, hangi incelemelerin hangi sırayla istendiğini ve kaynağın bulunamadığı durumlarda nasıl ilerlendiğini anlatıyorum.

Parlak Kırmızı Kan ile Siyah Katran Renkli Dışkı Neyi Ayırır?

Parlak kırmızı kan ile siyah katran renkli dışkı, kanamanın sindirim yolunun hangi ucundan geldiğini ayırır. Parlak kırmızı kan, makat ve son bağırsak bölümünden gelen taze kanamayı düşündürür. Bu kanama çoğunlukla dışkının yüzeyinde ya da tuvalet kâğıdında görülür. Siyah, katran kıvamında ve keskin kokulu dışkı ise üst sindirim yolundan gelen kanamayı gösterir. Kan mide asidiyle karşılaştığında rengi koyulaşır. Koyu kırmızı ve dışkıya karışmış kan ise kalın bağırsağın orta bölümlerini akla getirir. Çok hızlı ilerleyen üst sindirim kanamalarında renk kırmızıya dönebilir. Kanın rengi yön gösterir, ancak kaynağı yalnızca doğrudan bakı kesinleştirir. Bir vücut sıvısında kan görülmesi her zaman aynı ağırlığı taşımaz; meme başı akıntısı sayfasında benzer bir ayrımı ele aldım.

Kanamanın Mideden mi Bağırsaktan mı Geldiği Nasıl Belirlenir?

Kanamanın mideden mi bağırsaktan mı geldiği, yakınmaların bütünü ve endoskopik incelemelerle belirlenir. Öykü alırken mide yanması, ağrı kesici kullanımı ve kusmada kan bulunup bulunmadığını sorgularım. Mideden gelen kanamalarda kansızlık daha hızlı derinleşir. Alt sindirim yolundan gelen kanamalarda ise dışkılama düzenindeki değişiklik öne çıkar. Kan üre düzeyinin yükselmesi üst sindirim kanamasını destekler. Üst sindirim yolu kuşkusunda ilk inceleme endoskopidir. Alt sindirim kuşkusunda ise kolonoskopi öne alınır. Kuşkunun iki uçta da sürdüğü kişilerde her iki inceleme aynı seansta yapılabilir. Sıralamayı bulguların ağırlığına göre kuruyorum.

Kansızlık Tetkiki ve Dışkı İncelemesi Hangi Sırayla İstenir?

Kansızlık tetkiki ve dışkı incelemesi, gözle görülmeyen kanamalarda ilk sırada istenir. Tam kan sayımı, kansızlığın varlığını ve ağırlığını ortaya koyar. Demir düzeyi ve demir depolarını gösteren ölçümler buna eklenir. Demir eksikliğine bağlı kansızlık, sindirim yolundan sızan kanamayı akla getirir. Dışkıda gizli kan incelemesi ise gözle seçilemeyen kanı saptar. Bu iki inceleme birlikte yorumlandığında kaynak araştırmasının aciliyeti belirlenir. Kansızlığı olan ve dışkıda kan saptanan kişilerde incelemeyi geciktirmem. Tetkik sırasını her kişinin yaşına ve yakınmasına göre düzenliyorum. Kan tahlillerinin bütün olarak yorumlanmasına ilişkin bir örneği kanda kalsiyum yüksekliği sayfasında anlattım.

Pancar ve Demir Takviyesi Dışkı Rengini Değiştirir mi?

Pancar ve demir takviyesi dışkı rengini gerçekten değiştirir. Pancar, kırmızı pancar suyu ve kırmızı gıda boyaları dışkıya kırmızımsı bir renk verir. Demir hapları ise dışkıyı koyulaştırır ve siyaha yakın bir görünüm oluşturur. Bizmut içeren mide şurupları da benzer koyuluk yapar. Bu renk değişiklikleri kanamayla karıştırılabilir. Ayrımda dışkının kıvamı ve kokusu yardımcı olur. Kanamaya bağlı siyah dışkı yapışkan kıvamda ve keskin kokuludur. Besin ya da ilaca bağlı koyuluk ise kıvamı bozmaz. Kuşku sürdüğünde dışkıda gizli kan incelemesiyle ayrımı netleştiriyorum.

Kanama Kaynağı Bulunamazsa İnce Bağırsak Nasıl İncelenir?

Kanama kaynağı bulunamazsa inceleme ince bağırsağa yönelir. Endoskopi ve kolonoskopi ince bağırsağın büyük bölümünü göremez. Bu bölümü değerlendirmek için yutulan kapsül incelemesi kullanılır. Kapsül, sindirim yolu boyunca ilerlerken görüntü kaydeder. Kanama sürüyorsa damar incelemesi de gündeme gelir. İşaretli kan hücreleriyle yapılan sintigrafi, yavaş kanamaların yerini belirlemekte yardımcı olur. Kaynağı bulunamayan ve durmayan kanamalarda cerrahi araştırma seçeneği değerlendirilir. Kaynağı gizli kalan kişilerde incelemeyi bir süre sonra yineliyorum. Kanama kaynağının araştırılması çoğu kişide basamaklı biçimde yürütülür.