Karın Ağrısında Ne Zaman Acile Başvurulmalı?

Karın ağrısı, acil servise en sık başvuru nedenlerinden biridir ve büyük bölümü cerrahi girişim gerektirmeden geçer. Sorun, hangi ağrının beklenebileceğini hangisinin bekletilmemesi gerektiğini ayırmakta ortaya çıkar. Ağrının ani başlaması, giderek şiddetlenmesi, ateşle birlikte seyretmesi ve gaz çıkışının durması uyarıcı bulguların başında gelir. Bu bulgulardan biri varsa evde beklemek yerine acile başvurulmasını istiyorum. Bu yazıda uyarıcı bulguları, ağrının yerinin ne anlattığını ve acilde nasıl bir değerlendirme yapıldığını anlatıyorum.

Ani Başlayan ve Giderek Şiddetlenen Ağrı Neden Uyarıcıdır?

Ani başlayan ve giderek şiddetlenen ağrı, karın içinde ilerleyen bir sürecin habercisi olduğu için uyarıcıdır. Kas kasılmasına bağlı ağrılar gelip gider ve arada tümüyle geçer. İlerleyen bir tabloda ise ağrı arada hafiflese bile giderek daha uzun sürer. Bir organın delinmesinde ağrı saniyeler içinde başlar ve kişi başlangıç anını dakikasıyla tarif eder. Damar tıkanıklığına bağlı tablolarda ise muayene bulgusu ağrının şiddetinin gerisinde kalır. Ağrının kişiyi uykudan uyandırması da beklenmemesi gereken bir bulgudur. Ağrıyla birlikte ciltte solukluk, soğuk terleme ve çarpıntı ortaya çıkmışsa değerlendirme hızlandırılır. Ağrının başlama biçimi bu nedenle öyküde ilk sorduğum bilgidir. Genel cerrahi bölümünde bu tabloların hangi hastalıklardan kaynaklandığını ayrıca anlattım.

Ağrıya Eklenen Ateş, Kusma ve Gaz Çıkaramama Neyi Düşündürür?

Ağrıya eklenen ateş, kusma ve gaz çıkaramama, karın içinde iltihap ya da tıkanıklık geliştiğini düşündürür. Ateş vücudun iltihabi bir odağa verdiği yanıtı gösterir. Ateşle birlikte karında hassasiyet varsa odak karın içinde aranır. Kusmanın sürekli duruma gelmesi ve safralı bir görünüm alması bağırsak geçişinin bozulduğuna işaret eder. Gaz ve dışkı çıkışının durması tıkanıklık tablosunun en belirgin bulgusudur. Karnın giderek şişmesi bu yorumu güçlendirir. Fıtığı bulunan kişilerde şişliğin sertleşmesi ve geri itilememesi aynı tabloya yol açar. Gaz ve dışkı çıkışının durması bu tabloda en belirleyici uyarıdır. Bu bulgular birlikte görüldüğünde evde beklemek yerine acile gidilmesini istiyorum. Karın duvarı fıtıkları sayfasında sıkışma bulgularını ayrıntılı biçimde ele aldım.

Karnın Hangi Bölgesindeki Ağrı Hangi Organı İşaret Eder?

Karnın hangi bölgesinde ağrı duyulduğu, hangi organın sorumlu olabileceğini büyük ölçüde işaret eder. Sağ üst bölgedeki ağrı çoğunlukla safra kesesi ve karaciğer kaynaklıdır. Orta üst bölgede duyulan yanıcı ağrı mide ve oniki parmak bağırsağını akla getirir. Göbek çevresinde başlayıp sağ alt bölgeye yerleşen ağrı, apandisit için bilinen bir seyirdir. Sol alt bölgedeki ağrı kalın bağırsağın son bölümüyle ilgili tabloları düşündürür. Kasık bölgesine yayılan dalgalı ağrı idrar yolu taşını akla getirir. Kadınlarda alt karın ağrısında üreme organlarına yönelik değerlendirme de eklenir. Ağrının başladığı yerle yerleştiği yerin farklı olması tanı için ayrıca değer taşır. Yine de yer tek başına tanı koydurmaz, muayene ve incelemelerle birlikte yorumlanır.

Ağrı Kesici Almak Muayene Bulgularını Gizler mi?

Ağrı kesici almak muayene bulgularını bir süre için gizler. Kendi başına alınan güçlü bir ilaç, karın duvarındaki savunmayı ve hassasiyeti azaltır. Bulgular silikleştiğinde ilerleyen bir tablo hafif görünebilir ve başvuru gecikir. Aynı ilaçlar mide duvarını da zorladığı için ayrı bir sorun doğurabilir. Bu nedenle nedeni bilinmeyen şiddetli karın ağrısında evde ilaç denemesi yapılmamasını söylüyorum. Acile başvurulduğunda ağrı kesici verilmesi ise ayrı bir durumdur. Hekim muayeneyi tamamladıktan sonra ağrının giderilmesi değerlendirmeyi engellemez. Başvuru öncesinde alınan ilaçların adını ve saatini söylemenizi istiyorum, çünkü bu bilgi bulguların yorumunu değiştirir.

Acilde Gözleme Alınan Karın Ağrısı Kaç Saatte Yeniden Değerlendirilir?

Acilde gözleme alınan karın ağrısı, birkaç saatlik aralıklarla yeniden değerlendirilir. İlk muayenede tablo her zaman netleşmez ve bazı hastalıklar saatler içinde belirginleşir. Bu nedenle gözlem, gereksiz girişimi önleyen bir yol olarak kullanılır. Yeniden değerlendirmede ağrının yeri, şiddeti ve karın duvarındaki savunma karşılaştırılır. Ateş, nabız ve kan basıncı belirli aralıklarla ölçülür. Gerektiğinde kan tahlili yinelenir ve görüntüleme tekrarlanır. Bulgular gerilerse taburculuk planlanır ve kontrol zamanı verilir. Bulgular belirginleşirse girişim kararı beklenmeden alınır. Gözlem sırasında yeni bir yakınma ortaya çıkarsa hemen bildirilmesini istiyorum.