Bağırsak Alışkanlığındaki Değişiklik Ne Zaman Önemlidir?

Bağırsak alışkanlığındaki değişiklik, muayenehanemde en sık dile getirilen yakınmalardan biridir. Bu değişikliğin önemi, ne kadar sürdüğüne ve yanında hangi bulguların bulunduğuna göre belirlenir. Birkaç gün süren ve beslenmeyle açıklanabilen değişiklikler çoğunlukla geçicidir. Haftalarca süren, giderek belirginleşen ve kanama ya da kilo kaybıyla birlikte giden değişiklikler ise araştırılır. Bu yazıda hangi süre eşiğinin inceleme gerektirdiğini, dışkı kalınlığının neyi düşündürdüğünü ve beslenme düzenlemesine yanıt vermeyen şikâyetlerde nasıl ilerlendiğini anlatıyorum.

Kaç Haftadan Uzun Süren Değişiklik İncelemeyi Gerektirir?

Birkaç haftadan uzun süren ve eski düzenine dönmeyen bağırsak değişikliği incelemeyi gerektirir. Bu süre, geçici nedenlerin kendiliğinden düzelmesi için tanınan aralığı aşar. Yolculuk, beslenme değişikliği ve ilaç kullanımı gibi nedenler çoğunlukla kısa sürede geriler. Dört haftayı aşan ve ilerleyen yakınmalarda ise beklemem. Elli yaşını geçmiş kişilerde eşiği daha kısa tutuyorum. Kanama, kansızlık ve istemsiz kilo kaybı varsa süre eşiğini uygulamıyorum. Gece uykudan uyandıran ishal de ayrı bir ağırlık taşır. Yakınmanın başlangıç tarihini hastalarımdan olabildiğince net biçimde öğreniyorum. Yakınmanın süresi, incelemenin aciliyetini belirleyen ilk veridir.

Dışkı Kalınlığının İncelmesi Neyi Düşündürür?

Dışkı kalınlığının incelmesi, bağırsak içinde daralma oluşturan bir yapıyı düşündürür. Kalıcı biçimde kurdele inceliğinde dışkılama bu yönden değerlendirilir. Daralmanın nedeni iyi huylu bir darlık olabilir. Geçirilmiş iltihap, ameliyat sonrası yapışıklık ve bağırsak duvarındaki kalınlaşma bu grupta yer alır. Aynı bulgu bir tümörün bağırsak kanalını daraltmasıyla da ortaya çıkar. İncelmeye kanama ya da zorlanarak dışkılama eşlik ediyorsa araştırmayı hızlandırıyorum. Tek seferlik incelme genellikle kabızlık ve zorlanmayla açıklanır. Haftalar boyunca süren incelmeyi ise geçici saymam. Bu sürecin hücre düzeyinde nasıl başladığını kanser nedir sayfasında anlattım.

Kabızlık ile İshalin Dönüşümlü Gitmesi Hangi Bulgularla Birlikte Değerlendirilir?

Kabızlık ile ishalin dönüşümlü gitmesi, tek başına değil eşlik eden bulgularla birlikte değerlendirilir. Bu tablo huzursuz bağırsak olarak adlandırılan işlevsel bir sorunda sık görülür. İşlevsel sorunlarda yakınmalar yıllardır sürer ve şiddeti dalgalanır. Yeni başlayan ve giderek yerleşen bir dönüşümlülük ise farklı okunur. Darlık oluşturan bir yapının önünde biriken içerik, kabızlıktan sonra ani boşalmayla gider. Bu nedenle dönüşümlü tabloyu kanama, kansızlık ve kilo kaybıyla birlikte sorgularım. Ateş ve gece terlemesi gibi bulgular iltihabi hastalıkları akla getirir. Eşlik eden bulgular, aynı yakınmanın ağırlığını tümüyle değiştirir. Bulguların hiçbirinin bulunmadığı genç kişilerde önce beslenme düzenini gözden geçiriyorum.

Beslenme Değişikliği ve Yolculuk da Benzer Şikâyet Yapar mı?

Beslenme değişikliği ve yolculuk gerçekten benzer şikâyet yapar. Posa miktarındaki ani artış ya da azalma dışkılama düzenini hızla değiştirir. Su tüketiminin azalması kabızlığı belirginleştirir. Yolculukta uyku düzeninin bozulması bağırsak hareketlerini yavaşlatır. Yeni bir yörede tüketilen su ve yiyecekler geçici ishale yol açar. Antibiyotik kullanımı da bağırsak florasını bozarak ishal oluşturur. Bu nedenlere bağlı yakınmalar düzen geri geldiğinde birkaç hafta içinde geçer. Yakınma düzelmiyorsa nedeni artık beslenmeye bağlamam. Hastalarıma önce iki haftalık bir beslenme günlüğü tutmalarını öneriyorum.

Şikâyetler Beslenme Düzenlemesine Rağmen Sürerse Hangi İnceleme Planlanır?

Şikâyetler beslenme düzenlemesine rağmen sürerse kolonoskopi planlanır. Kolonoskopi, bağırsağın iç yüzeyini doğrudan gösteren tek yöntemdir. İnceleme sırasında kuşkulu alanlardan örnek alınır. Saptanan çıkıntılar aynı seansta çıkarılabilir. İnceleme öncesinde tam kan sayımı ve dışkı incelemeleri de istenir. İltihabi hastalık kuşkusunda dışkıda iltihap belirteci ölçülür. Karın içi başka bir nedenden kuşkulanıldığında görüntüleme eklenir. Sonuçları birlikte değerlendirmek için kontrol randevusu veriyorum. Cerrahi onkoloji sayfasında bu incelemelerin sonrasındaki yolu anlattım.