Kolon Polibi Kansere Dönüşür mü?

Kolonoskopide çıkıntı saptanan hastalarımın ilk sorusu, bu yapının kansere dönüşüp dönüşmeyeceğidir. Kolon poliplerinin bir bölümü yıllar içinde kötü huylu değişikliğe gidebilir, ancak çoğu bu yolu izlemez. Dönüşüm olasılığını polibin hücre yapısı, boyutu ve sayısı belirler. Bu nedenle çıkarılan her polip patoloji incelemesine gönderilir. Bu yazıda hangi polip türlerinin daha yakından izlendiğini, boyut ve sap yapısının kararı nasıl değiştirdiğini ve çıkarma sonrası kontrol takvimini anlatıyorum.

Polip Türleri Arasında Hangi Yapı Daha Yakından İzlenir?

Polip türleri arasında bez yapısı taşıyan adenomlar daha yakından izlenir. Bu yapıdaki polipler hücre düzeninde bozulma gösterebilir. Bozulmanın derecesi patoloji raporunda ayrıca belirtilir. Tırtıklı yapıda tanımlanan bir başka polip grubu da izlem gerektirir. Bu grubun sağ kolonda yerleşen örnekleri kolonoskopide daha güç seçilir. İltihabi ve iri hücreli olarak tanımlanan polipler ise dönüşüm yönünden daha sakin seyreder. Polip tipi yalnızca patoloji incelemesiyle anlaşılır. Bu nedenle görünüşüne bakarak çıkıntıları sınıflandırmam. Patoloji sonucu, izlem aralığını belirleyen temel veridir. Benzer bir dönüşüm sorusunu tiroid nodülleri kansere dönüşür mü sayfasında ele aldım.

Polibin Boyutu ve Sapı Olup Olmaması Kararı Nasıl Değiştirir?

Polibin boyutu ve sap yapısı, çıkarma yöntemini ve sonraki izlem aralığını değiştirir. Saplı polipler bağırsak duvarından bir sapla ayrılır. Bu yapıdaki çıkıntılar sap düzeyinden kolayca alınır. Geniş tabanlı polipler ise duvara yayılarak oturur. Geniş tabanlı yapıların çıkarılması daha ayrıntılı bir teknik gerektirir. Boyut büyüdükçe hücre yapısındaki bozulma olasılığı artar. Bir santimetreyi aşan polipler bu yönden ayrı ele alınır. Çok sayıda polip bulunması da izlemi sıklaştırır. Bu ölçütleri kolonoskopi sırasında not eder ve rapora yazdırırım.

Kolonoskopi Sırasında Polip Hangi Yöntemle Çıkarılır?

Kolonoskopi sırasında polip, cihazın kanalından geçirilen ilmek ya da pens yardımıyla çıkarılır. Küçük çıkıntılar soğuk ilmekle kesilerek alınır. Daha büyük ve saplı çıkıntılarda elektrik akımı veren ilmek kullanılır. Geniş tabanlı yapılarda önce alt katmana sıvı verilerek çıkıntı kabartılır. Kabartma işlemi bağırsak duvarını koruyan bir yastık oluşturur. Çıkarılan parça cihazla dışarı alınır ve patolojiye gönderilir. İşlem sonrası kanamayı önlemek için klips ya da koterleme uygulanır. Yöntem seçimini polibin görünümüne ve yerleşimine bakarak işlem sırasında belirliyorum. Teknik olarak alınamayan çıkıntılarda izlenecek yolu kolon ve rektum kanseri cerrahisi sayfasında anlattım.

Küçük Polipler Tamamen Zararsız Kabul Edilebilir mi?

Küçük polipler tamamen zararsız kabul edilemez. Boyutun küçük olması dönüşüm olasılığını azaltır, ancak ortadan kaldırmaz. Birkaç milimetrelik çıkıntılarda bile hücre düzeninde bozulma bulunabilir. Tırtıklı yapıdaki küçük polipler bu yönden ayrı dikkat ister. Sayının artması da tek başına boyuttan daha çok ağırlık taşır. Bu nedenle saptanan küçük çıkıntıları yerinde bırakmam. Görülen her polibi çıkarmayı ve incelemeye göndermeyi yeğliyorum. Bu yaklaşım, bir sonraki incelemeye kadar geçen sürenin güvenle planlanmasını sağlar. Patoloji sonucu temiz gelen küçük çıkıntılarda izlem aralığını uzun tutuyorum.

Polip Alındıktan Sonra Kontrol Kolonoskopisi Ne Zaman Yapılır?

Polip alındıktan sonra kontrol kolonoskopisi, çıkıntının sayısına ve patoloji sonucuna göre planlanır. Tek ve küçük bir adenom çıkarılan kişilerde aralık uzun tutulur. Çok sayıda ya da iri çıkıntı alınan kişilerde kontrol öne çekilir. Hücre düzeninde ileri bozulma bildirilen raporlarda süre daha da kısalır. Geniş tabanlı bir çıkıntı parçalar hâlinde alınmışsa kontrol birkaç ay içinde yapılır. Bu erken kontrolde çıkarılan bölgenin tamamen temizlendiği doğrulanır. Kontrolde yeni çıkıntı saptanmazsa aralık yeniden uzatılır. Çıkıntı çıkarılan kişilerde izlemi hiçbir zaman tümüyle bitirmiyorum. Kolon ve rektum kanseri sayfasında hastalığın gelişim yolunu ayrıntılı biçimde anlattım.