Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Kapalı Ameliyattan Sonra Karında Şişkinlik Ne Kadar Sürer?

Kapalı ameliyattan sonra karındaki şişkinlik birkaç gün içinde geriler. Omuz ağrısının nedenini ve uyarıcı bulguları anlattım.

Kapalı yöntemle ameliyat olan kişilerin ilk günlerde sorduğu soruların başında karındaki şişkinliğin ne zaman geçeceği gelir. Bu yöntemde karın boşluğu, aletlerin rahat çalışabilmesi için gazla genişletilir. İşlem bittiğinde gazın büyük bölümü boşaltılır, ancak bir miktarı dokular arasında kalır. Geride kalan gaz çoğu kişide birkaç gün içinde emilir ve şişkinlik kendiliğinden geriler. Bu yazıda gazın vücuttan nasıl atıldığını, omuz ağrısının neden ortaya çıktığını ve hangi bulgularda inceleme gerektiğini anlatıyorum.

Ameliyatta Karna Verilen Gaz Vücuttan Nasıl Atılır?

Ameliyatta karna verilen gaz, karın zarından kana geçerek ve solunum yoluyla dışarı verilerek atılır. İşlem sırasında kullanılan gaz vücutta hızla çözünen bir gazdır. Ameliyatın sonunda aletlerin çıkarılmasıyla birlikte gazın büyük bölümü boşaltılır. Karın duvarı ile iç organlar arasında kalan az miktardaki gaz ise dokular arasında dağılır. Bu gaz karın zarındaki ince damarlara geçer ve akciğerlere taşınır. Akciğerlerde soluk verme sırasında dışarı atılır. Süreç çoğu kişide birkaç gün içinde tamamlanır. Derin soluk alıp verme ve erken hareket bu atılımı destekler. Erken ayağa kalkmak bu nedenle ameliyat sonrası önerilerimin başında gelir. Laparoskopik safra kesesi ameliyatı sayfasında yöntemin ayrıntılarını anlattım.

Omuz ve Sırt Ağrısının Kalan Gazla İlişkisi Nedir?

Omuz ve sırt ağrısı, karın boşluğunda kalan gazın diyafram altındaki siniri uyarmasıyla ilişkilidir. Diyaframı besleyen sinir, boyun bölgesinden köken alır ve omuz derisinin duyusunu da taşır. Gaz diyaframın altında biriktiğinde bu sinir gerilir. Beyin uyarının nereden geldiğini tam ayırt edemez ve ağrıyı omuzda algılar. Bu nedenle karın ameliyatından sonra omuzda duyulan ağrı beklenen bir bulgudur. Ağrı çoğunlukla sağ omuzda belirginleşir ve yatarken artar. Oturur duruma geçmek ve kısa yürüyüşler yapmak ağrıyı hafifletir. Şikâyet birkaç gün içinde kendiliğinden geriler. Ağrının şiddetlenmesi ya da nefes darlığı eklenmesi durumunda başvurulmasını istiyorum.

Yürüyüş ve Sıcak Uygulama Gazın Atılmasını Nasıl Hızlandırır?

Yürüyüş ve sıcak uygulama, dolaşımı ve bağırsak hareketini artırarak gazın atılmasını hızlandırır. Hareketle birlikte diyafram daha geniş çalışır ve solunum derinleşir. Derinleşen solunum gazın akciğerlerden atılmasını destekler. Yürümek aynı zamanda bağırsakların uyarılmasını sağlar ve gaz çıkışını kolaylaştırır. Ameliyat sonrası ilk gün içinde kısa ve sık yürüyüşleri öneriyorum. Karın bölgesine uygulanan ılık kompres kasları gevşetir ve rahatlama sağlar. Uygulamanın kesi yerlerine doğrudan temas etmemesine dikkat edilmesi gerekir. Sıcak su torbasının çok sıcak olmaması ve arasına ince bir örtü konulması istenir. Kısa ve sık yürüyüşler bu dönemde en çok işe yarayan alışkanlıktır. Bu basit önlemler çoğu kişide ilaç gereksinimini de azaltır.

Şişkinliğin Bir Haftadan Uzun Sürmesi Her Zaman Gaza mı Bağlıdır?

Şişkinliğin bir haftadan uzun sürmesi her zaman ameliyatta verilen gaza bağlı değildir. Verilen gazın emilimi çoğu kişide birkaç gün içinde tamamlanır. Bu süreden sonra süren şişkinlikte başka nedenler araştırılır. Ameliyat sonrası dönemde bağırsak hareketlerinin yavaşlaması sık karşılaşılan bir nedendir. Ağrı kesici ilaçlar ve hareketsizlik bu yavaşlamayı derinleştirir. Karın içinde sıvı birikmesi de dolgunluk hissine yol açabilir. Beslenmenin erken ve ağır biçimde artırılması gaz yapıcı bir etki doğurur. Kabızlık eklendiğinde şişkinlik belirgin biçimde uzar. Bu nedenle uzayan şişkinlikte kişiyi yeniden görmeyi ve karnı muayene etmeyi yeğliyorum.

Şişkinliğe Ateş ve Karında Hassasiyet Eklenirse Hangi İnceleme Yapılır?

Şişkinliğe ateş ve karında hassasiyet eklenirse, kan tahlili ile karın görüntülemesi birlikte yapılır. İlk basamakta kan sayımı ve iltihap belirteçleri istenir. Bu tahliller vücutta iltihabi bir yanıt olup olmadığını gösterir. Karın ultrasonografisi sıvı birikimini ve organların görünümünü değerlendirir. Bulgular yeterli olmazsa tomografi ile daha ayrıntılı inceleme yapılır. Muayenede karın duvarında savunma ve elle bırakma ağrısı aranır. Kesi yerlerinde kızarıklık, akıntı ve sıcaklık artışı ayrıca değerlendirilir. İnceleme sonucuna göre ilaç tedavisi, boşaltma girişimi ya da yeniden değerlendirme planlanır. Laparoskopik fıtık onarımı sayfasında kapalı yöntemde izlenen genel ilkeleri de anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Kapalı ameliyattan sonra karın ne kadar sürede eski görünümüne döner?
Karındaki gerginlik çoğu kişide birkaç gün içinde belirgin biçimde azalır. Karın duvarındaki ödemin tümüyle gerilemesi ise birkaç hafta sürebilir. Kesi yerlerindeki küçük şişliklerin yumuşaması da benzer bir süre alır.
Omuz ağrısı için ağrı kesici kullanmak gerekir mi?
Ağrının hafif olduğu kişilerde hareket ve pozisyon değişikliği çoğu kez yeterlidir. Uykuyu bölen ya da yürümeyi engelleyen ağrıda basit ağrı kesici kullanılabilir. Hangi ilacın uygun olduğunu taburculuk sırasında ayrıca yazıyorum.
Gazlı içecekler ameliyat sonrası şişkinliği artırır mı?
Gazlı içecekler mide ve bağırsak içinde ek gaz birikmesine yol açar. Bu durum zaten gergin olan karında rahatsızlığı belirginleştirir. İlk günlerde gazlı içeceklerden ve gaz yapıcı yiyeceklerden uzak durulmasını öneriyorum.
Ameliyattan sonra ilk yürüyüş ne zaman yapılmalıdır?
Genel durumu uygun olan kişilerde aynı gün içinde yatak kenarında ayağa kalkılır. Kısa mesafeli yürüyüşler ilk saatlerden sonra başlatılır. Yürüyüşün sık ve kısa olması, bir seferde uzun yürümekten daha yararlıdır.
Şişkinlik nedeniyle nefes darlığı hissedilmesi olağan mıdır?
Karındaki gerginlik diyaframı yukarı ittiği için ilk günlerde hafif bir sıkışma duygusu olabilir. Bu his hareketle ve derin solukla birlikte azalır. Nefes darlığının artması ya da göğüs ağrısı eklenmesi durumunda beklemeden başvurulmalıdır.
Karın derisinde morarma görülmesi şişkinlikle ilgili midir?
Kesi yerlerinin çevresinde görülen sınırlı morarma, küçük damar sızıntısına bağlıdır. Bu morarma günler içinde renk değiştirerek kaybolur. Yaygınlaşan ve sertleşen morarmada ise kanama açısından değerlendirme gerekir.
Ameliyattan sonra beslenmeye hangi sırayla geçilir?
Bulantısı geçen kişilerde önce su ve berrak sıvılar verilir. Sıvılar tolere edildikçe yumuşak gıdalara geçilir. Gaz yapıcı ve yağlı yiyecekler ilk günlerde geride bırakılır.
Bağırsakların çalışması gecikirse ne yapılır?
Önce hareket artırılır ve sıvı alımı düzenlenir. Gerekirse bağırsak hareketini destekleyen ilaçlar eklenir. Gecikme sürerse ve kusma başlarsa tıkanıklık açısından değerlendirme yapılır.
Karın bandajı kullanmak şişkinliği azaltır mı?
Bandaj karın duvarını destekleyerek öksürürken duyulan ağrıyı hafifletir. Doğrudan gaz emilimini hızlandırmaz. Çok sıkı bağlanan bandaj solunumu kısıtladığı için gevşek uygulanması gerekir.
Kesi yerlerinde şişlik olması gazla ilgili midir?
Kesi yerlerindeki küçük şişlik çoğunlukla doku ödemine ve iyileşme sürecine bağlıdır. Deri altına kaçan az miktarda gaz da elle basınca çıtırtı veren bir şişlik oluşturabilir. Bu tablo kendiliğinden geriler, artan kızarıklık ve akıntıda ise kontrol gerekir.
Ameliyattan sonra kabızlık şişkinliği artırır mı?
Ağrı kesiciler ve hareketsizlik bağırsak geçişini yavaşlatır. Yavaşlayan geçişle birlikte gaz birikir ve şişkinlik belirginleşir. Lifli beslenme, su alımı ve yürüyüş bu tabloyu büyük ölçüde önler.
Şişkinlik geçtikten sonra spora ne zaman dönülür?
Yürüyüş gibi hafif etkinlikler ilk günlerden başlayarak sürdürülür. Karın kaslarını zorlayan hareketler ve ağırlık çalışması ise birkaç hafta ertelenir. Dönüş zamanını kesi yerlerinin durumuna ve yapılan girişimin türüne göre belirliyorum.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI)
  2. World Health Organization (WHO) — Cancer
  3. PubMed — Surgical oncology
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Surgical Oncology