Kolonoskopi Kaç Yaşında Yapılmalı?

Kalın bağırsak taramasıyla ilgili bana en çok sorulan soru, kolonoskopinin hangi yaşta yapılacağıdır. Yakınması bulunmayan ve risk etkeni taşımayan kişilerde inceleme kırk beş yaşından sonra gündeme gelir. Ailesinde kalın bağırsak kanseri bulunan kişilerde ise bu zaman öne çekilir. Dışkıda kan, süregelen alışkanlık değişikliği ya da nedeni bulunamayan kansızlık varsa yaş beklenmez. Bu yazıda taramanın nasıl kurgulandığını, dışkıda gizli kan incelemesinin yerini, işlem öncesi hazırlığı ve temiz çıkan bir incelemeden sonra takvimin nasıl belirlendiğini anlatıyorum.

Kalın Bağırsak Taramasında Dışkıda Gizli Kan Testinin Yeri Nedir?

Kalın bağırsak taramasında dışkıda gizli kan testi, kolonoskopiye giden yolu açan ilk basamak olarak kullanılır. Bu inceleme kolay uygulanır ve kişiyi hazırlık yüküne sokmaz. Amaç, gözle görülmeyen küçük kanamaları yakalamaktır. Sonuç olumlu çıktığında kolonoskopi gündeme gelir. Buna karşılık kanamayan bir çıkıntı bu testte gözden kaçabilir. Bu nedenle testin olumsuz çıkması, yakınması olan bir kişide incelemeyi gereksiz kılmaz. Gizli kan incelemesini yıllık düzende sürdürüyorum. Kolonoskopi ile gizli kan incelemesi birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar. Tarama düzeni, kişinin risk durumuna göre bu iki yöntemden biriyle ya da ikisiyle birlikte kurulur. Cerrahi onkoloji sayfasında bu alandaki yaklaşımımı ayrıntılı biçimde anlattım.

Ailede Bağırsak Kanseri Olanlarda Başlangıç Yaşı Kaça İner?

Ailede bağırsak kanseri bulunan kişilerde tarama, yakınında tanı konulan yaştan on yıl öncesine çekilir. Bu hesap, birinci derece yakınlar için geçerlidir. Anne, baba, kardeş ve çocuk birinci derece yakın sayılır. Birden çok yakında hastalık görülmüşse başlangıç daha da öne alınır. Ailede çok sayıda çıkıntıyla seyreden kalıtsal tablolar varsa izlem gençlik döneminde başlar. Bu kişilerde genetik danışma da gündeme gelir. Uzak yakınlardaki tek bir olgu genellikle başlangıç yaşını değiştirmez. Aile öyküsünü ilk görüşmede ayrıntılı biçimde çıkarıyorum. Kalıtsal tabloların bir bölümünü diğer onkolojik hastalıklar sayfasında ele aldım.

İşlem Öncesi Bağırsak Temizliği Kaç Saat Önce Başlar?

İşlem öncesi bağırsak temizliği, kolonoskopiden bir gün önce başlar ve son bölümü işleme birkaç saat kala tamamlanır. Hazırlık, posasız beslenmeye geçilmesiyle açılır. Bir gün öncesinden katı gıdalar kesilir ve berrak sıvılara geçilir. Temizlik çözeltisi ikiye bölünerek verildiğinde bağırsak daha iyi boşalır. İlk bölüm akşam saatlerinde, ikinci bölüm ise işlem sabahında içilir. Çözeltinin bitirilmesi ile işlem arasındaki sürenin uzamaması gerekir. Süre uzadıkça ince bağırsaktan gelen sıvı görüntüyü yeniden bulandırır. Sürekli kullanılan ilaçların hangilerine ara verileceğini önceden planlıyorum. Kan sulandırıcı ve şeker ilacı kullananlarda hazırlığı ayrıca düzenliyorum.

Bağırsak Yeterince Temizlenmezse İşlem Neden Tekrarlanır?

Bağırsak yeterince temizlenmezse işlem tekrarlanır, çünkü artık madde iç yüzeyin bir bölümünü gözden gizler. Kolonoskopinin değeri, bağırsağın her santimetresinin görülebilmesine bağlıdır. Üzeri örtülü kalan bir alanda küçük bir çıkıntı gözden kaçar. Küçük çıkıntılar ise yıllar içinde büyüyebilen yapılardır. Bu nedenle yetersiz hazırlıkta incelemeyi tamamlanmış saymam. Rapor, bağırsak temizliğinin düzeyini de belirtir. Temizliğin yetersiz olduğu bildirilen kişilerde incelemeyi kısa süre içinde yineliyorum. Yinelenen hazırlıkta çözelti düzenini ve beslenme kısıtını daha sıkı tutuyorum. Hazırlığın eksiksiz uygulanması, işlemin ikinci kez yapılmasını önler.

İlk Kolonoskopi Temiz Çıkarsa Bir Sonraki Ne Zaman Yapılır?

İlk kolonoskopi temiz çıkarsa, risk taşımayan kişilerde bir sonraki incelemeyi on yıl sonraya planlıyorum. Bu süre boyunca dışkıda gizli kan incelemesi yıllık olarak sürdürülür. Ailesinde bağırsak tümörü bulunanlarda aralık daha kısa tutulur. Çıkıntı çıkarılan kişilerde takvim, çıkıntının sayısına ve hücre yapısına göre yeniden kurulur. İltihabi bağırsak hastalığı bulunanlarda izlem ayrı bir düzende yürütülür. Yeni bir yakınma ortaya çıktığında takvimi beklemeden değerlendirme yapıyorum. Kanama, süregelen alışkanlık değişikliği ve istemsiz kilo kaybı bu yakınmaların başında gelir. İzlem takvimi bir kez kurulduktan sonra da gözden geçirilir. Kanser nedir sayfasında hastalığın nasıl geliştiğini anlattım.