Bendeki Değişiklik Ne Zaman İncelenmeli?
Bende sınır, renk, çap ve zaman içindeki değişim değerlendirilir. Dermoskopinin katkısını ve şüpheli benin nasıl çıkarıldığını anlattım.
Bendeki değişiklik, deriyle ilgili en sık sorulan konuların başında gelir. Bir benin sınırının bozulması, renginin koyulaşması ya da çapının büyümesi incelemeyi gerektirir. Aynı durum kanayan, kabuklanan ve iyileşmeyen benler için de geçerlidir. Değerlendirmede benin kendi görünümü kadar, kişideki diğer benlerle uyumu da önem taşır. Bu yazıda benin hangi ölçütlere göre değerlendirildiğini, dermoskopinin neyi fazladan gösterdiğini ve şüpheli bir benin nasıl çıkarıldığını anlatıyorum.
Benin Sınırı, Rengi ve Çapı Hangi Ölçütlere Göre Değerlendirilir?
Benin sınırı, rengi ve çapı; simetri, kenar düzeni, renk dağılımı, büyüklük ve zaman içindeki değişim ölçütlerine göre değerlendirilir. Simetrik olmayan ve iki yarısı birbirini tutmayan benler dikkat çeker. Kenarı tırtıklı, girintili ve belirsiz olan benler ayrıca incelenir. Tek bir ben içinde kahverengi, siyah, kırmızı ve beyaz alanların bir arada bulunması önem taşır. Çapın altı milimetreyi aşması da ölçütler arasında yer alır. Bu ölçütlerin hiçbiri tek başına tanı koydurmaz. Bulguların içinde benin zaman içinde değişmesi ayrı bir ağırlık taşır. Bu nedenle hastalarımdan benlerinin fotoğrafını belirli aralıklarla çekmelerini istiyorum. Değişimin izlenmesi, tek bir muayeneden daha çok bilgi verir. Hücre düzeyinde neler olduğunu kanser nedir sayfasında anlattım.
Aynı Kişideki Benler Arasında Farklı Görünen Ben Neden Dikkat Çeker?
Aynı kişideki benler birbirine benzediği için farklı görünen bir ben dikkat çeker. Bir kişinin benleri genellikle ortak bir renk ve düzen taşır. Bu ortak düzenin dışına çıkan ben ayrı değerlendirilir. Bu yaklaşımı hastalarıma çirkin ördek yavrusu benzetmesiyle anlatıyorum. Diğerlerinden belirgin biçimde koyu ya da belirgin biçimde büyük olan ben bu tanıma girer. Sonradan çıkan ve hızla büyüyen benler de aynı grupta yer alır. Erişkin dönemde yeni ortaya çıkan benler daha yakından izlenir. Çok sayıda beni bulunan kişilerde muayeneyi tüm vücut üzerinden yapıyorum. Saçlı deri, ayak tabanı ve tırnak altı gibi gözden kaçan bölgeleri de inceliyorum.
Dermoskopi Muayenesi Çıplak Gözle Bakıdan Neyi Fazla Gösterir?
Dermoskopi muayenesi, çıplak gözle görülemeyen renk ve damar düzenlerini fazladan gösterir. Cihaz, deriyi büyüterek ve yüzey yansımasını kaldırarak inceler. Bu sayede benin içindeki ağ düzeni ortaya çıkar. Düzenli ağ yapısı iyi huylu benlerde sık görülür. Ağın bozulması, düzensiz noktalar ve mavi-beyaz alanlar ise kuşku uyandırır. Damar düzeninin incelenmesi de ayrım için yol gösterir. Dermoskopi işlem gerektirmez ve birkaç dakikada tamamlanır. Kayıt altına alınan görüntüler sonraki muayenelerle karşılaştırılır. Cerrahi onkoloji sayfasında bu alandaki yaklaşımımı anlattım.
Kaşınan ya da Kanayan Her Ben Kötü Huylu mudur?
Kaşınan ya da kanayan her ben kötü huylu değildir. Giysiyle sürtünen benler tahriş olur ve kanayabilir. Tıraş sırasında kesilen benler de kanama yapar. Bu tür kanamalar kısa sürede durur. Buna karşılık kendiliğinden kanayan, kabuklanan ve iyileşmeyen ben ayrı değerlendirilir. Haftalarca süren kaşıntı da benin içindeki değişimi düşündürür. Kanamanın nedenini hatırlamayan kişilerde bulguyu geçici saymam. Bu benleri çıkarmayı ve patolojiye göndermeyi yeğliyorum. Karar verirken kanamanın nedenini ve yinelenip yinelenmediğini sorgularım.
Şüpheli Ben Çıkarıldıktan Sonra Çevre Deri Neden Genişçe Alınır?
Şüpheli ben çıkarıldıktan sonra çevre deri, geride hücre kalmaması için genişçe alınır. İlk aşamada ben dar bir sınırla ve tümüyle çıkarılır. Bu ilk işlemin amacı patolojik tanıyı koymaktır. Patoloji sonucunda kötü huylu bir değişiklik bildirilirse ikinci bir işlem planlanır. İkinci işlemde ilk kesi yerinin çevresinden ek deri çıkarılır. Çıkarılacak sınırın genişliği, değişikliğin derinliğine göre belirlenir. Derine inen değişikliklerde sınır daha geniş tutulur. Gerektiğinde bölgeyi süzen ilk lenf bezi de aynı seansta araştırılır. Cerrahi sınır, sonraki izlemin güvenliğini doğrudan belirler. Sonrasında izlenecek yol multidisipliner tümör konseyi sayfasında anlattığım biçimde kurulur.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Benler güneş ışığından etkilenir mi?
Çocuklukta çıkan benler erişkin dönemde değişir mi?
Ben sayısının fazla olması risk taşır mı?
Ayak tabanındaki ben daha mı dikkat ister?
Benin üzerinde kıl çıkması iyi huylu olduğunu gösterir mi?
Solaryum kullanımı benleri etkiler mi?
Gebelikte benlerin koyulaşması olağan mıdır?
Ben muayenesi hangi sıklıkla yapılmalıdır?
Tırnak altındaki koyu çizgi ne anlama gelir?
Benin fotoğrafla izlenmesi nasıl yapılır?
Açık tenli kişiler daha mı dikkatli olmalıdır?
Güneş koruyucu kullanımı benlerin değişimini önler mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.