Şeker Hastalığı Olanlarda Safra Taşı Neden Daha Sessiz Seyreder?
Şeker hastalığında sinir hasarı karın ağrısını körelttiği için safra taşı sessiz seyreder. Uyarıcı bulguları ve ameliyat kararını anlattım.
Şeker hastalığı bulunan kişilerde safra taşının klasik kriz tablosunu vermeden ilerlediğini sık görüyorum. Bu sessizliğin başlıca nedeni, uzun süren yüksek kan şekerinin karın içindeki ağrı sinirlerini zedelemesidir. Ağrı duyusu köreldiğinde kese iltihabı ilerlese bile kişi ancak hafif bir rahatsızlık tarif eder. Tablonun geç fark edilmesi ameliyatı güçleştirir ve iyileşme süresini uzatır. Bu yazıda sessiz seyrin nedenini, hangi bulguların uyarıcı sayıldığını ve ameliyat kararını nasıl verdiğimi anlatıyorum.
Şeker Hastalığına Bağlı Sinir Hasarı Karın Ağrısını Nasıl Azaltır?
Şeker hastalığına bağlı sinir hasarı, karın organlarından gelen ağrı uyarılarını taşıyan ince sinir liflerini zedeleyerek ağrıyı azaltır. Yüksek kan şekeri yıllar içinde bu liflerin kılıfını ve beslenmesini bozar. Zedelenen lifler uyarıyı beyne olduğu gibi iletemez. Kese duvarında gerginlik oluşsa bile kişi bunu yalnız bir dolgunluk olarak algılar. Aynı hasar mide ve bağırsak hareketlerini de yavaşlatır. Yavaşlayan sindirim şişkinlik ve erken doyma gibi silik yakınmalar yaratır. Bu yakınmalar çoğu kez mide sorunlarına bağlanır ve safra kesesi akla gelmez. Sinir hasarı olan kişilerde muayenede karın duvarı sertliği de belirgin biçimde azalır. Safra kesesi taşı sayfasında taşın nasıl oluştuğunu ayrıntılı biçimde anlattım.
Ağrı Duyusu Azalınca Kese İltihabı Hangi Bulgularla Fark Edilir?
Ağrı duyusu azalınca kese iltihabı, ateş ve halsizlik gibi genel bulgularla fark edilir. Bu kişilerde ilk uyarı çoğu zaman iştahın kesilmesidir. Bulantı ve tek bir kusma atağı da tabloya eşlik edebilir. Karnın sağ üst bölgesinde derin bir rahatsızlık hissi tarif edilir. Kan şekerinin nedeni anlaşılmayan biçimde yükselmesi ayrı bir uyarı sayılır. Nabzın hızlanması ve tansiyonun düşmesi tablonun ilerlediğini gösterir. Gözlerde ve deride sararma safra yolunun da tıkandığını düşündürür. Bu bulgulardan biri ortaya çıktığında hastamdan beklemeden başvurmasını istiyorum. Muayenede karın yumuşak bulunsa bile kan tahlili ve ultrasonografi isterim.
Kan Şekeri Yükselmesi ve Ateş Kese İltihabının Habercisi Olabilir mi?
Kan şekerinin açıklanamayan yükselmesi ve ateş, şeker hastasında kese iltihabının habercisi olabilir. Vücut bir iltihap odağıyla karşılaştığında stres hormonları salgılar. Bu hormonlar karaciğerden şeker çıkışını artırır ve insülin etkisini köreltir. Günlerdir dengede olan ölçümlerin birden bozulması bu nedenle anlamlıdır. Ateş her kişide belirgin olmayabilir ve yaşlılarda hiç görülmeyebilir. Bu durumda titreme ve terleme gibi dolaylı belirtiler öne çıkar. Kan tahlilinde iltihap göstergelerinin yükselmesi tanıyı destekler. Şeker düzeni bozulan hastamda karın incelemesini de aynı gün yapıyorum. Safra kesesi hastalıkları sayfasında iltihabın evrelerini ele aldım.
Şikâyeti Olmayan Şeker Hastasına Koruyucu Kese Ameliyatı Önerilir mi?
Şikâyeti olmayan şeker hastasına yalnız taş bulunduğu için koruyucu kese ameliyatı önermiyorum. Kararı taşın varlığı değil, kesede ve kişide birikmiş risk belirler. Taşın kese ağzını tıkama eğilimi gösterdiği durumlarda görüşüm değişir. Kese duvarının kalınlaşmış ya da kireçlenmiş bulunması da ameliyatı öne alır. Şeker hastalığına böbrek yetmezliği ya da damar hastalığı eklenmişse tabloyu ayrıca değerlendiriyorum. Organ nakli bekleyen ve bağışıklığı baskılanacak kişilerde kesenin önceden alınmasını uygun buluyorum. Bu grupta ilerleyen bir iltihap çok daha ağır seyredebilir. Yakınması bulunmayan diğer hastalarımı ise düzenli kontrolle izliyorum. Kontrolde yeni bir bulgu ortaya çıkarsa kararı birlikte gözden geçiriyoruz.
Şeker Hastalarında Gecikmiş Kese İltihabı Ameliyatı Nasıl Zorlaştırır?
Şeker hastalarında gecikmiş kese iltihabı, doku katmanlarını birbirine yapıştırarak ameliyatı zorlaştırır. İltihap ilerledikçe kese duvarı kalınlaşır ve kolay yırtılan bir yapı kazanır. Çevredeki yağ dokusu ödemlenir ve safra yollarının seyri güçlükle ayırt edilir. Bu koşullarda kapalı yöntemle başlanan girişim açık cerrahiye dönebilir. Kese duvarında delinme ve çevreye iltihap yayılması olasılığı da artar. Yara iyileşmesi şeker hastalarında zaten yavaş seyrettiği için sorun katlanarak büyür. Hastanede kalış süresi uzar ve kan şekeri düzeninin kurulması güçleşir. Erken dönemde yapılan girişimin çok daha rahat tamamlandığını görüyorum. Kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında yöntemin adımlarını anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Şeker hastalığı safra kesesinin boşalmasını yavaşlatır mı?
Kan şekeri düzenli seyreden kişide safra taşı riski azalır mı?
Şeker hastasında safra kesesi ameliyatı öncesinde hangi hazırlık yapılır?
Karın ağrısı olmadan görülen bulantı safra kesesini düşündürür mü?
Şeker hastasında kese iltihabı neden daha hızlı ilerler?
Ultrasonografi bulgusu şeker hastasında tek başına yeterli midir?
Şeker ilaçları ameliyat gününde nasıl düzenlenir?
Kese ameliyatından sonra yara iyileşmesi şeker hastasında nasıl izlenir?
Sinir hasarı olan kişide safra kesesi ağrısı hiç hissedilmez mi?
Şeker hastalığı olan kişide safra taşı hangi aralıkla kontrol edilir?
Böbrek yetmezliği de bulunan şeker hastasında kese ameliyatı ertelenir mi?
Ateşi olmayan şeker hastasında kese iltihabı görülür mü?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.