Apandisit Patlarsa Ne Olur?
Apandis delindiğinde iltihap karın zarına yayılır ve tablo ağırlaşır. Delinmenin bulgularını ve iyileşme sürecini anlattım.
Apandisit tanısı konan hastalarımın ilk korkusu, organın patlamasıdır. Apandis delindiğinde içindeki iltihaplı içerik karın boşluğuna dökülür ve karın zarında yaygın bir iltihap tablosu başlar. Bu tablo hem ameliyatı hem de iyileşme sürecini zorlaştırır. Delinme, tanının gecikmesine ve iltihabın ilerlemesine bağlı olarak gelişir. Bu yazıda iltihabın nasıl yayıldığını, karnın sertleşmesinin ne anlama geldiğini, çevresi sarılmış iltihap toplanmalarının nasıl yönetildiğini ve hastanede kalış süresinin neden uzadığını anlatıyorum.
Delinen Apandisten Karın Zarına Yayılan İltihap Nasıl İlerler?
Delinen apandisten karın zarına yayılan iltihap, önce çevredeki dokuların sınırlamaya çalıştığı bir alanda ilerler. Organın içindeki basınç duvarı inceltir ve en zayıf noktadan bir açıklık oluşur. Açıklıktan çıkan iltihaplı içerik komşu bağırsak kıvrımlarına ve karın zarına ulaşır. Karın zarı bu içeriği çevrelemek için yapışıklıklar kurar. Çevreleme işe yararsa iltihap sınırlı bir alanda toplanır. Çevreleme yetersiz kalırsa içerik karın boşluğunda yayılır ve yaygın iltihap gelişir. Yayılan iltihap bağırsak hareketlerini durdurur ve karın şişer. Sıvı karın boşluğuna kaçar, dolaşan kan hacmi azalır ve tansiyon düşer. Apandisit sayfasında hastalığın aşamalarını ayrıntılı biçimde anlattım.
Karnın Tahta Gibi Sertleşmesi ve Yüksek Ateş Neyi Gösterir?
Karnın tahta gibi sertleşmesi ve yüksek ateş, iltihabın karın zarına yayıldığını gösterir. Sertlik, karın kaslarının istem dışı ve sürekli kasılmasından kaynaklanır. Vücut, iltihaplı zarı hareketten korumak amacıyla kasları kasılı tutar. Bu kasılma hastanın isteğiyle gevşetilemez. Elle yapılan muayenede karın duvarı tahta gibi hissedilir. Ateşin yükselmesi, iltihabın kana karışan maddelerle genel bir tepki başlattığını düşündürür. Nabzın hızlanması ve idrar çıkışının azalması tabloya eklenir. Hasta çoğunlukla hareketsiz yatar ve dizlerini karnına çeker. Bu bulguları gördüğümde ameliyatı geciktirmem ve hazırlığı damardan sıvı ile eş zamanlı yürütürüm.
Çevresi Sarılmış İltihap Toplanması Ameliyatsız Boşaltılabilir mi?
Çevresi sarılmış iltihap toplanması, uygun kişilerde ameliyatsız biçimde deriden girilen ince bir borucukla boşaltılabilir. Bu toplanma, karın zarının iltihabı sınırlamayı becerdiği durumlarda ortaya çıkar. Görüntülemede çevresi belirgin, sınırları çizilmiş bir boşluk olarak görülür. Boşaltma işlemi ultrasonografi ya da tomografi eşliğinde yapılır. Aynı dönemde damardan antibiyotik tedavisi sürdürülür. Bu yaklaşım, yaygın yapışıklık içinde yapılacak zor bir ameliyattan kaçınma olanağı verir. Toplanma küçükse yalnız antibiyotik tedavisiyle de gerileyebilir. Hasta bu süreçte yakından izlenir ve ateş ile karın bulguları düzelmezse ameliyat gündeme gelir. Diğer genel cerrahi hastalıkları sayfasında karın içi iltihap tablolarını topluca ele aldım.
Delinme Her Zaman Şiddetli Ağrıyla mı Ortaya Çıkar?
Delinme her zaman şiddetli ağrıyla ortaya çıkmaz. Bir bölüm hastada delinme anında ağrı geçici olarak hafifler. Bunun nedeni, organ içindeki basıncın boşalmasıyla gerilmenin azalmasıdır. Hasta bu kısa rahatlamayı iyileşme sanabilir. Saatler içinde iltihap karın zarına yayılır ve ağrı daha geniş bir alana oturur. Yaşlı hastalarda ve bağışıklığı baskılanmış kişilerde ağrı hiç belirginleşmeyebilir. Bu kişilerde tabloyu ateş, halsizlik ve karın şişkinliği ele verir. Ağrının azalması tek başına güven verici bir bulgu değildir. Bu nedenle rahatladığını söyleyen hastayı da yeniden muayene ederim.
Delinmiş Apandisitte Hastanede Kalış Süresi Nasıl Uzar?
Delinmiş apandisitte hastanede kalış süresi, damardan antibiyotik tedavisinin sürdürülmesi ve bağırsak hareketlerinin geç dönmesi nedeniyle uzar. Ameliyatta karın boşluğu bol sıvıyla yıkanır ve iltihaplı içerik uzaklaştırılır. Gerektiğinde bölgeye bir dren yerleştirilir. Antibiyotik tedavisi ameliyattan sonra da günlerce sürdürülür. Bağırsaklar iltihaptan etkilendiği için hareketleri geç başlar. Bu dönemde beslenmeye geçiş yavaş yapılır. Ateşin yeniden yükselmesi karın içinde iltihap toplandığını düşündürür. Yara yerinde iltihap gelişmesi de yatışı uzatan nedenlerdendir. Apandisit ameliyatı sayfasında ameliyat sonrası izlemi ayrıntılı biçimde anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Apandis delinmesi kaç saat içinde gelişebilir?
Delinmiş apandisitte ameliyat kapalı yöntemle yapılabilir mi?
Delinme sonrası karın içinde apse gelişir mi?
Delinmiş apandisitte yara yeri neden açık bırakılabilir?
Delinme sonrası bağırsak tıkanıklığı gelişir mi?
Delinmiş apandisit kısırlığa yol açar mı?
Delinme sonrası ateş kaç gün sürebilir?
Delinmiş apandisitte dren ne zaman çıkarılır?
Delinme gebelikte nasıl yönetilir?
Delinmiş apandisitten sonra spora ne zaman dönülür?
Delinmiş apandisitte iyileşme ne kadar sürer?
Apandis delinmesi çocuklarda daha mı sık görülür?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.