Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Tiroid Hastalığı Çarpıntıya Neden Olur mu?

Tiroid hormonu kalp hızını doğrudan etkilediği için çarpıntı yapar. Dinlenme çarpıntısını, EKG ve tiroid testlerinin sırasını anlattım.

Çarpıntı yakınmasıyla gelen kişilerin önemli bir bölümü tiroid kuşkusu taşır. Tiroid hastalığı çarpıntıya neden olur, çünkü tiroid hormonu kalp kasının uyarılabilirliğini doğrudan artırır. Hormon fazlalığında nabız hızlanır, kalp atımları güçlenir ve kişi vuruşları göğsünde duyar. Hormon eksikliğinde ise nabız yavaşlar, ancak ritim düzensizlikleri yine de görülebilir. Buna karşılık her çarpıntının kaynağında tiroid bulunmaz. Bu yazıda dinlenme halindeki çarpıntıyı, düzensiz nabzın anlamını, tetkik sırasını ve nabzın normale dönme sürecini anlatıyorum.

Tiroide Bağlı Çarpıntı Dinlenme Halinde de Sürer mi?

Tiroide bağlı çarpıntı dinlenme halinde de sürer ve uykuda bile kendini belli eder. Hareketle ortaya çıkıp dinlenmeyle geçen çarpıntı çoğunlukla başka nedenlere bağlanır. Hormon fazlalığında ise kalp hızı gün boyunca yüksek seyreder. Kişi yatakta sırtüstü uzandığında vuruşları yastıkta duyduğunu söyler. Uykuya dalmakta güçlük ve gece uyanmaları bu tabloya eşlik eder. Dinlenme nabzının yüksek kalması hekim için yol gösterici bir bulgudur. El titremesi, terleme ve sıcağa dayanamama aynı dönemde ortaya çıkar. Bu bulguların bir arada bulunması tiroid tetkiklerini gerektirir. Tiroid hastalıklarının belirtileri sayfasında bu tabloyu bütün yönleriyle ele aldım.

Düzensiz Nabız Atışı Tiroid Dışı Bir Kalp Sorununu Gösterebilir mi?

Düzensiz nabız atışı tiroid dışı bir kalp sorununu gösterebilir ve bu olasılık her zaman göz önünde tutulur. Nabzın hızlı ama düzenli atması hormon fazlalığıyla daha çok bağdaşır. Atımlar arasındaki aralık sürekli değişiyorsa ritim bozukluğu düşünülür. Kulakçık kaynaklı ritim bozuklukları tiroid fazlalığına eşlik edebilir. Bu tablo ileri yaştaki kişilerde tek belirti olarak da karşımıza çıkar. Göğüs ağrısı, bayılma ya da nefes darlığı eklendiğinde değerlendirmeyi hızlandırırım. Bu durumda kişiyi kalp hastalıkları uzmanıyla birlikte değerlendiririm. Tiroid tedavisi düzenlenirken ritim bozukluğunun ayrı bir tedavisi gerekebilir. İki tablonun birlikte yürütülmesi izlemi kolaylaştırır.

Çarpıntı Yakınmasında EKG ve Tiroid Testleri Hangi Sırayla İstenir?

Çarpıntı yakınmasında önce EKG çekilir, ardından tiroid testleri istenir. EKG hem ritmi hem kalp hızını aynı anda gösterir. Çekim kısa sürer ve hemen değerlendirilebilir. Ritim bozukluğu saptanırsa tedavi düzeni buna göre kurulur. Tiroid uyarıcı hormon ölçümü ikinci basamakta istenir. Sonuç düşük çıkarsa serbest hormon düzeyleri de eklenir. Kansızlık ve şeker düşüklüğü gibi başka nedenler için kan sayımı da bakılır. Yakınma gün içinde gelip geçiyorsa uzun süreli ritim kaydı isterim. Tiroid hastalıkları sayfasında hangi tabloda hangi tetkikin öne alındığını anlattım.

Tiroid Testleri Normalken Süren Çarpıntı Hangi Nedenlerle Açıklanır?

Tiroid testleri normalken süren çarpıntı çoğunlukla tiroid dışı nedenlerle açıklanır. Kansızlık bu tablonun en sık karşılaşılan nedenidir. Kaygı bozukluğu ve uyku düzensizliği de nabzı yükseltir. Çay, kahve ve enerji içecekleri günlük tüketimde gözden kaçar. Bazı ağrı kesiciler ve burun açıcı damlalar da kalp hızını artırır. Kan şekerinin düşmesi ani çarpıntı ataklarına yol açar. Böbreküstü bezi kaynaklı hormon fazlalıkları seyrek de olsa benzer bir tablo yaratır. Ateş ve sıvı kaybı gibi geçici durumlarda nabız hızlanır. Bu nedenle tiroid testleri normal çıkan kişide değerlendirmeyi sonlandırmam.

Hormon Düzeyi Dengelenince Nabız Hızı Ne Kadar Sürede Normale Döner?

Hormon düzeyi dengelenince nabız hızı birkaç hafta içinde normale döner. Çarpıntı duygusu çoğunlukla nabız düşmeden önce hafifler. Tedavinin ilk günlerinde nabzı yavaşlatan ilaçlar eklenebilir. Bu ilaçlar hormon düzeyi düzeldikçe azaltılır. Nabzın evde düzenli olarak sayılmasını istiyorum. Ölçümün dinlenme halinde ve aynı saatte yapılması karşılaştırmayı kolaylaştırır. Kayıtları kontrol görüşmesinde tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendiriyorum. Hormon düzeldiği halde nabız yüksek kalıyorsa başka nedenleri araştırırım. Tiroid hastalıkları ve cerrahisi sayfasında ilaçla denetlenemeyen tablolarda izlenen yolu açıkladım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Çarpıntıyı evde doğru saymak için nabız nereden ölçülür?
Nabız, bileğin baş parmak tarafındaki atardamardan iki parmakla sayılır. Ölçümün dinlenme halinde ve oturur durumda yapılmasını isterim. Sayımı bir dakika boyunca sürdürmek daha güvenilir bir sonuç verir.
Tiroid yetmezliğinde de çarpıntı duyulabilir mi?
Hormon eksikliğinde nabız çoğunlukla yavaşlar. Buna karşılık kansızlık eklenirse kalp hızlanır ve çarpıntı duyulur. İlaç dozu gereğinden yüksek tutulduğunda da aynı yakınma ortaya çıkar.
Guatrı olan kişide çarpıntı nodüle bağlı olabilir mi?
Kendi başına hormon salgılayan nodüller kanda hormon düzeyini yükseltir. Bu yükselme çarpıntıya ve sıcağa dayanamamaya yol açar. Bu nedenle guatrı bulunan kişide hormon ölçümünü yineliyorum.
Çarpıntı sırasında tansiyon da yükselir mi?
Hormon fazlalığında büyük tansiyon değeri yükselirken küçük değer düşer. Aradaki fark açıldığında nabız güçlü biçimde hissedilir. Tansiyonun çarpıntı sırasında ölçülüp kaydedilmesini istiyorum.
Akıllı saat ölçümleri çarpıntı değerlendirmesinde kullanılır mı?
Bu cihazların kaydettiği nabız değerleri yakınmanın zamanını göstermekte yardımcı olur. Buna karşılık ritim tanısı için tıbbi kayıt gerekir. Kayıtları getiren kişilerde değerlendirmeyi bu verilerle birlikte yapıyorum.
Tiroid ilacının dozu yüksekse çarpıntı görülür mü?
Doz gereğinden yüksek tutulduğunda kanda hormon fazlalığı oluşur. Bu durumda çarpıntı, uykusuzluk ve terleme ortaya çıkar. Yakınma başladığında ölçümü beklemeden yineliyorum.
Gece uykudan uyandıran çarpıntı neyi gösterir?
Uykudan uyandıran çarpıntı hormon fazlalığında sık karşılaşılan bir bulgudur. Ritim bozuklukları da aynı biçimde kendini gösterir. Bu nedenle gece yakınmasını her zaman ayrıntılı biçimde sorgularım.
Çarpıntı yakınmasında hangi belirtiler acil başvuru gerektirir?
Göğüs ağrısı, bayılma ve ağır nefes darlığı beklemeden başvurmayı gerektirir. Çarpıntının uzun sürmesi ve kendiliğinden geçmemesi de aynı ölçüde önemlidir. Böyle durumlarda en yakın acil birime başvurulmalıdır.
Spor yaparken hızlanan nabız çarpıntı sayılır mı?
Hareketle nabzın hızlanması beklenen bir yanıttır. Dinlenmeyle kısa sürede normale dönüyorsa yakınma sayılmaz. Hafif bir çabayla aşırı hızlanma ve uzun süre yüksek kalma ise değerlendirilmelidir.
Menopoz dönemindeki çarpıntı tiroidle karıştırılır mı?
Menopoz döneminde görülen ateş basması ve çarpıntı, hormon fazlalığı belirtilerine benzer. İki tablo aynı yaş aralığında sık görüldüğü için karışır. Bu nedenle bu dönemde tiroid testlerini kolaylıkla isterim.
Çarpıntısı olan kişi kahveyi tümüyle bırakmalı mıdır?
Kafeinin tümüyle bırakılması çoğu kişide gerekmez. Yakınma belirginse günlük tüketimin azaltılması yeterli olur. Akşam saatlerindeki tüketimin kesilmesi uyku düzenine de katkı sağlar.
Tiroid ameliyatından sonra çarpıntı sürerse ne anlama gelir?
Ameliyattan sonra süren çarpıntı çoğunlukla ilaç dozunun yerine oturmamasını gösterir. Kansızlık ve kalsiyum düşüklüğü de aynı yakınmayı doğurur. Bu nedenle kontrolde hem hormon hem kalsiyum değerlerini isterim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. American Thyroid Association (ATA) — Thyroid Nodules
  2. National Cancer Institute (NCI) — Thyroid Cancer
  3. MedlinePlus — Thyroid Diseases
  4. PubMed — Thyroid nodule
  5. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Thyroid