Tiroid Hastalığı Çarpıntıya Neden Olur mu?
Tiroid hormonu kalp hızını doğrudan etkilediği için çarpıntı yapar. Dinlenme çarpıntısını, EKG ve tiroid testlerinin sırasını anlattım.
Çarpıntı yakınmasıyla gelen kişilerin önemli bir bölümü tiroid kuşkusu taşır. Tiroid hastalığı çarpıntıya neden olur, çünkü tiroid hormonu kalp kasının uyarılabilirliğini doğrudan artırır. Hormon fazlalığında nabız hızlanır, kalp atımları güçlenir ve kişi vuruşları göğsünde duyar. Hormon eksikliğinde ise nabız yavaşlar, ancak ritim düzensizlikleri yine de görülebilir. Buna karşılık her çarpıntının kaynağında tiroid bulunmaz. Bu yazıda dinlenme halindeki çarpıntıyı, düzensiz nabzın anlamını, tetkik sırasını ve nabzın normale dönme sürecini anlatıyorum.
Tiroide Bağlı Çarpıntı Dinlenme Halinde de Sürer mi?
Tiroide bağlı çarpıntı dinlenme halinde de sürer ve uykuda bile kendini belli eder. Hareketle ortaya çıkıp dinlenmeyle geçen çarpıntı çoğunlukla başka nedenlere bağlanır. Hormon fazlalığında ise kalp hızı gün boyunca yüksek seyreder. Kişi yatakta sırtüstü uzandığında vuruşları yastıkta duyduğunu söyler. Uykuya dalmakta güçlük ve gece uyanmaları bu tabloya eşlik eder. Dinlenme nabzının yüksek kalması hekim için yol gösterici bir bulgudur. El titremesi, terleme ve sıcağa dayanamama aynı dönemde ortaya çıkar. Bu bulguların bir arada bulunması tiroid tetkiklerini gerektirir. Tiroid hastalıklarının belirtileri sayfasında bu tabloyu bütün yönleriyle ele aldım.
Düzensiz Nabız Atışı Tiroid Dışı Bir Kalp Sorununu Gösterebilir mi?
Düzensiz nabız atışı tiroid dışı bir kalp sorununu gösterebilir ve bu olasılık her zaman göz önünde tutulur. Nabzın hızlı ama düzenli atması hormon fazlalığıyla daha çok bağdaşır. Atımlar arasındaki aralık sürekli değişiyorsa ritim bozukluğu düşünülür. Kulakçık kaynaklı ritim bozuklukları tiroid fazlalığına eşlik edebilir. Bu tablo ileri yaştaki kişilerde tek belirti olarak da karşımıza çıkar. Göğüs ağrısı, bayılma ya da nefes darlığı eklendiğinde değerlendirmeyi hızlandırırım. Bu durumda kişiyi kalp hastalıkları uzmanıyla birlikte değerlendiririm. Tiroid tedavisi düzenlenirken ritim bozukluğunun ayrı bir tedavisi gerekebilir. İki tablonun birlikte yürütülmesi izlemi kolaylaştırır.
Çarpıntı Yakınmasında EKG ve Tiroid Testleri Hangi Sırayla İstenir?
Çarpıntı yakınmasında önce EKG çekilir, ardından tiroid testleri istenir. EKG hem ritmi hem kalp hızını aynı anda gösterir. Çekim kısa sürer ve hemen değerlendirilebilir. Ritim bozukluğu saptanırsa tedavi düzeni buna göre kurulur. Tiroid uyarıcı hormon ölçümü ikinci basamakta istenir. Sonuç düşük çıkarsa serbest hormon düzeyleri de eklenir. Kansızlık ve şeker düşüklüğü gibi başka nedenler için kan sayımı da bakılır. Yakınma gün içinde gelip geçiyorsa uzun süreli ritim kaydı isterim. Tiroid hastalıkları sayfasında hangi tabloda hangi tetkikin öne alındığını anlattım.
Tiroid Testleri Normalken Süren Çarpıntı Hangi Nedenlerle Açıklanır?
Tiroid testleri normalken süren çarpıntı çoğunlukla tiroid dışı nedenlerle açıklanır. Kansızlık bu tablonun en sık karşılaşılan nedenidir. Kaygı bozukluğu ve uyku düzensizliği de nabzı yükseltir. Çay, kahve ve enerji içecekleri günlük tüketimde gözden kaçar. Bazı ağrı kesiciler ve burun açıcı damlalar da kalp hızını artırır. Kan şekerinin düşmesi ani çarpıntı ataklarına yol açar. Böbreküstü bezi kaynaklı hormon fazlalıkları seyrek de olsa benzer bir tablo yaratır. Ateş ve sıvı kaybı gibi geçici durumlarda nabız hızlanır. Bu nedenle tiroid testleri normal çıkan kişide değerlendirmeyi sonlandırmam.
Hormon Düzeyi Dengelenince Nabız Hızı Ne Kadar Sürede Normale Döner?
Hormon düzeyi dengelenince nabız hızı birkaç hafta içinde normale döner. Çarpıntı duygusu çoğunlukla nabız düşmeden önce hafifler. Tedavinin ilk günlerinde nabzı yavaşlatan ilaçlar eklenebilir. Bu ilaçlar hormon düzeyi düzeldikçe azaltılır. Nabzın evde düzenli olarak sayılmasını istiyorum. Ölçümün dinlenme halinde ve aynı saatte yapılması karşılaştırmayı kolaylaştırır. Kayıtları kontrol görüşmesinde tahlil sonuçlarıyla birlikte değerlendiriyorum. Hormon düzeldiği halde nabız yüksek kalıyorsa başka nedenleri araştırırım. Tiroid hastalıkları ve cerrahisi sayfasında ilaçla denetlenemeyen tablolarda izlenen yolu açıkladım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Çarpıntıyı evde doğru saymak için nabız nereden ölçülür?
Tiroid yetmezliğinde de çarpıntı duyulabilir mi?
Guatrı olan kişide çarpıntı nodüle bağlı olabilir mi?
Çarpıntı sırasında tansiyon da yükselir mi?
Akıllı saat ölçümleri çarpıntı değerlendirmesinde kullanılır mı?
Tiroid ilacının dozu yüksekse çarpıntı görülür mü?
Gece uykudan uyandıran çarpıntı neyi gösterir?
Çarpıntı yakınmasında hangi belirtiler acil başvuru gerektirir?
Spor yaparken hızlanan nabız çarpıntı sayılır mı?
Menopoz dönemindeki çarpıntı tiroidle karıştırılır mı?
Çarpıntısı olan kişi kahveyi tümüyle bırakmalı mıdır?
Tiroid ameliyatından sonra çarpıntı sürerse ne anlama gelir?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.