Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Vakum Destekli Meme Biyopsisi Diğer Biyopsilerden Nasıl Ayrılır?

Vakum destekli biyopsi tek girişten çok sayıda ve büyük doku parçası alır. Düzeneğin çalışmasını, iğne seçimini ve iyileşmeyi anlattım.

Biyopsi seçeneklerini anlatırken hastalarım vakum destekli yöntemin diğerlerinden farkını sorar. Vakum destekli meme biyopsisi, tek girişten daha çok ve daha büyük doku parçası alabilmesiyle diğer biyopsilerden ayrılır. İnce iğne yöntemi yalnız hücre toplar, kalın iğne yöntemi ise her parça için dokuya yeniden girer. Vakum düzeneğinde iğne bir kez yerleştirilir ve kendi çevresinde dönerek farklı yönlerden örnek alır. Bu yazıda düzeneğin nasıl çalıştığını, iğne kalınlığının nasıl seçildiğini, kanamanın nasıl azaltıldığını ve memede iz kalıp kalmadığını anlatıyorum.

Vakum Sistemi Doku Örneğini Hangi Düzenekle Toplar?

Vakum sistemi doku örneğini, iğnenin yan yüzündeki pencereden dokuyu içeri çekip dönen bir bıçakla keserek toplar. İğnenin ucu kapalıdır ve kesici bölüm yan tarafta durur. Cihaz çalıştığında pencerenin içinde emme oluşur ve komşu doku pencereye doğru çekilir. Aynı anda ilerleyen silindir biçimli bıçak, pencereye giren dokuyu keser. Kesilen parça iğnenin içindeki kanaldan geriye taşınır ve toplama haznesine düşer. Bu vakum düzeneği sayesinde iğne dokudan çıkarılmadan yeni parça alınabilir. Emme aynı zamanda kesi yerinde biriken kanı da çeker ve görüntünün bozulmasını önler. İşlem boyunca hedefin ekrandaki yeri sürekli izlenir.

Tek Girişten Birden Çok Örnek Alınması Neyi Sağlar?

Tek girişten birden çok örnek alınması, hedef alanın çevresinden düzenli biçimde doku toplanmasını sağlar. İğne pencereyi saat yönünde çevirerek her seferinde başka bir yöndeki dokuyu alır. Böylece bulgunun merkezi kadar kenarları da örneklenir. Kalın iğne yönteminde her parça için dokuya yeniden girilir ve iğnenin yeri her girişte bir miktar kayar. Vakum düzeneğinde bu kayma ortadan kalkar ve örnekler aynı noktadan toplanır. Tek giriş yapılması deriye açılan delik sayısını da azaltır. Toplanan doku hacmi arttığı için tanının yetersiz kalma olasılığı düşer. Kireçlenme kümelerinde bu ayrıntı önem kazanır, çünkü kirecin parça içinde bulunması gerekir. İnce iğne aspirasyon biyopsisi sayfasında hücre düzeyindeki örneklemeyi ayrı olarak anlattım.

Vakum Destekli Biyopside İğne Kalınlığı Nasıl Seçilir?

Vakum destekli biyopside iğne kalınlığı, hedeflenen bulgunun türüne ve alınması gereken doku hacmine göre seçilir. Kalın iğneler her seferinde daha büyük parça toplar ve işlem süresini kısaltır. Buna karşılık kalın iğne daha geniş bir deri açıklığı ve daha çok kanama olasılığı getirir. İnce iğneler ise damarlanması yoğun bölgelerde ve göğüs duvarına yakın yerleşimlerde daha güvenli kalır. Kireçlenme kümelerinde çoğunlukla kalın uçlu düzenekleri yeğlerim, çünkü kirecin yakalanma olasılığı doku hacmiyle artar. Küçük ve sınırları belli bir kitlenin tümüyle çıkarılması hedefleniyorsa yine kalın iğne kullanılır. Meme dokusu ince olan kişilerde ise daha kısa çalışma mesafesi bulunan iğneler seçilir. Kalınlık kararını görüntüleme bulgularına ve kişinin kan sulandırıcı kullanımına bakarak veririm.

Vakum Destekli Biyopside Kanama Riski Nasıl Azaltılır?

Vakum destekli biyopside kanama riski, işlem öncesi hazırlık ve işlem sonrası bası ile azaltılır. Hazırlıkta kan sulandırıcı ilaç kullanımını sorgular ve gerekirse ilgili hekimle görüşerek ara verilmesini isterim. İşlem sırasında iğnenin yolu damarlanması yoğun bölgelerden uzak tutulur. Uyuşturucu ilacın içine katılan damar büzücü madde de kanamayı belirgin biçimde azaltır. Örnekleme bittikten sonra iğne çıkarılır ve bölgeye birkaç dakika elle bası uygulanır. Bası sırasında memeyi yukarı doğru desteklemek kanın doku içinde yayılmasını önler. İşlem yerine buz konulması ilk saatlerde şişmeyi ve morarmayı sınırlar. Kişiden o gün ağır kaldırmaması ve sıkı bir sütyen giymesi istenir.

Vakum Destekli Biyopsiden Sonra Memede Çukurluk Kalır mı?

Vakum destekli biyopsiden sonra memede kalıcı çukurluk çoğu kişide kalmaz. Alınan doku hacmi kalın iğne yöntemine göre fazla olsa da memenin tümüne göre küçük bir bölümü kapsar. Boşluk ilk günlerde kan ve doku sıvısıyla dolar, sonraki haftalarda ise çevre doku boşluğu kapatır. Memesi küçük olan ve yüzeye yakın bulgusu bulunan kişilerde hafif bir çöküntü görülebilir. Bu çöküntü genellikle aylar içinde silikleşir. İşlem yerinde sertlik hissedilmesi de olağandır ve iyileşen dokunun kendini göstermesinden kaynaklanır. Alınan hacim büyükse iz bırakmamak için kesiyi meme altı kıvrımına yakın bir noktadan açarım. Deriye atılan tek bir dikiş ya da yapışkan bant çoğu kişide yeterli kalır. Vakum destekli biyopsi sayfasında işlemin adımlarını ayrıntılı biçimde anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Vakum destekli biyopsi hangi görüntüleme eşliğinde yapılır?
Vakum destekli biyopsi ultrasonografi, mamografi ya da manyetik rezonans eşliğinde yapılabilir. Yöntem seçimi, bulgunun hangi görüntülemede en net seçildiğine göre belirlenir. Kireçlenme kümelerinde çoğunlukla mamografi eşliğindeki düzenek kullanılır.
Vakum destekli biyopsi kaç dakika sürer?
İşlem, hazırlık ve konumlandırma dışında çoğunlukla on beş dakika dolayında sürer. Toplam süre görüntüleme yöntemine ve alınacak parça sayısına göre değişir. Ultrason eşliğindeki uygulamalar genellikle daha kısa tamamlanır.
Vakum destekli biyopsiden sonra emzirmeye ara vermek gerekir mi?
Emzirme döneminde yapılan biyopsiden sonra emzirmeye ara vermek çoğu kişide gerekmez. İşlem yerinde ağrı varsa o memeden emzirmeyi birkaç öğün geciktirebilirsiniz. Süt kanalından sızıntı olursa memeyi boşaltmayı sürdürmenizi isterim.
Vakum destekli biyopsi sonrası spor ne zaman yapılabilir?
Hafif yürüyüşe işlemin ertesi günü başlanabilir. Göğüs kaslarını zorlayan hareketleri ve ağır kaldırmayı bir hafta ertelemenizi isterim. Şişlik ya da ağrı sürerse dönüşü daha da geciktiririm.
Vakum destekli biyopsi yerine kalın iğne biyopsisi seçilirse sonuç değişir mi?
Kalın iğne biyopsisi birçok bulguda yeterli tanı sağlar. Kireçlenme kümelerinde ve küçük yapısal bozulmalarda ise alınan doku hacmi yetersiz kalabilir. Bu durumlarda vakum düzeneğinin daha güvenilir sonuç verdiğini görüyorum.
Vakum destekli biyopsi sırasında cihazın sesi rahatsız eder mi?
Cihaz çalışırken emme ve kesme sesleri duyulur. Bu sesler çoğu kişi için rahatsız edici değildir, ancak beklenmedik geldiğinde ürkütebilir. İşlemden önce sesi tarif eder ve ne zaman duyulacağını söylerim.
Vakum destekli biyopsi hangi durumlarda yetersiz kalır?
Bulgu göğüs duvarına ya da deriye çok yakın duruyorsa iğnenin çalışma alanı daralır ve örnekleme yetersiz kalabilir. Çok geniş bir alana yayılmış kireçlenmelerde de tek bir giriş yeterli olmaz. Böyle durumlarda cerrahi çıkarmayı gündeme getiririm.
Vakum destekli biyopsiden sonra morarma ne kadar sürer?
Morarma çoğunlukla bir ile iki hafta içinde geriler. İlk günlerde renk koyudur, sonraki günlerde sararır ve silinir. Morarma büyüyor ya da sertleşiyorsa bölgeyi yeniden değerlendiririm.
Vakum destekli biyopsi için hastaneye yatış gerekir mi?
Vakum destekli biyopsi için yatış gerekmez ve işlem ayaktan yapılır. Kişi işlemden sonra kısa bir süre dinlendirilir ve aynı gün evine döner. Yanınızda bir yakınınızın bulunmasını yine de öneririm.
Vakum destekli biyopsi meme başına yakın bulgularda uygulanabilir mi?
Meme başına yakın bulgularda vakum destekli biyopsi uygulanabilir. Bu bölgede doku daha duyarlı olduğu için uyuşturmayı daha geniş tutarım. İğnenin yönünü meme başının altından geçmeyecek biçimde seçerim.
Vakum destekli biyopsi sonrasında işaretleyici neden bırakılır?
İşlem sırasında bulgunun tümü alınabildiği için bölge sonraki görüntülemelerde seçilemeyebilir. Bırakılan küçük işaretleyici, aynı yerin yeniden bulunmasını sağlar. Ameliyat gerekirse cerraha da hedef gösterir.
Vakum destekli biyopsi sonucu ameliyat gereğini ortadan kaldırır mı?
Sonuç iyi huylu çıktığında çoğu kişide ameliyat gerekmez ve izlem yeterli olur. Kötü huylu ya da kuşkulu bir sonuçta ise ameliyat planlanır. Görüntüleme ile patoloji birbirini tutmuyorsa örneklemeyi yineler ya da cerrahi çıkarmaya geçerim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes