Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Kanserinde Tümörün Yerleşim Yeri Cerrahiyi Etkiler mi?

Tümörün memedeki yeri kesi hattını ve çıkarılacak doku hacmini değiştirir. Yerleşimin cerrahi planı nasıl belirlediğini anlattım.

Meme kanseri ameliyatı planlanırken hastalarımın sık sorduğu konulardan biri, tümörün memede nerede durduğunun ameliyatı değiştirip değiştirmediğidir. Tümörün yerleşim yeri cerrahi kararı gerçekten etkiler. Yerleşim; kesinin nereden yapılacağını, ne kadar doku çıkarılacağını ve memenin sonraki biçimini doğrudan belirler. Meme başına yakın yerleşim ile memenin alt iç bölümündeki yerleşim aynı yolla ele alınmaz. Göğüs duvarına yaslanan derin tümörlerde ise ameliyattan önce işaretleme gerekir. Bu yazıda yerleşimin cerrahi sınırı, kesi hattını, koltuk altı değerlendirmesini ve ışın tedavisindeki duruşu nasıl değiştirdiğini anlatıyorum.

Meme Başına Yakın Tümörlerde Cerrahi Sınır Nasıl Planlanır?

Meme başına yakın tümörlerde cerrahi sınır, meme başı ve çevresindeki koyu halkanın korunup korunamayacağı hesaba katılarak planlanır. Bu bölgede süt kanalları meme başında bir araya toplanır ve hastalık kanal boyunca ilerleyebilir. Bu nedenle sınırı yalnız kitlenin çevresinden değil, kanal yönü boyunca da değerlendiririm. Ameliyat öncesinde manyetik rezonans incelemesi isteyerek kanal boyunca uzanımı gösteririm. Sınır dar kalırsa meme başı altındaki doku ayrıca örneklenir ve ameliyat sırasında incelenir. Örnekte hastalık görülürse meme başı korunmaz. Görülmezse meme başı yerinde bırakılır ve altındaki doku çıkarılır. Meme başı korunduğunda bölgenin kanlanması azalabileceği için kesi yerini bu damarlanmayı gözeterek seçerim. Meme kanseri cerrahisi sayfasında ameliyat seçeneklerini ayrıntılı biçimde anlattım.

Memenin Alt İç Bölümündeki Tümörde Kesi Hattı Nereden Geçirilir?

Memenin alt iç bölümündeki tümörde kesi hattı, çoğunlukla meme altı kıvrımından ya da kitlenin üzerinden kavis çizecek biçimde geçirilir. Bu bölge göğüs kemiğine yakın durur ve deri burada incedir. İncelen deride düz çizgi biçiminde açılan bir kesi, iyileşme sırasında belirgin iz bırakabilir. Bu nedenle kesiyi memenin doğal kıvrımlarına uydurmaya çalışırım. Meme altı kıvrımından girildiğinde iz giysinin altında kalır ve göze çarpmaz. Kitle yüzeye çok yakınsa üzerindeki deriyle birlikte çıkarılması gerekebilir. Çıkarılan doku büyükse geride kalan boşluk, çevredeki meme dokusu kaydırılarak doldurulur. Bu kaydırma işlemini ameliyatın kendi içinde yaparım ve memenin biçimini aynı seansta düzeltirim.

Göğüs Duvarına Yakın Derin Tümörler Ameliyat Öncesi Nasıl İşaretlenir?

Göğüs duvarına yakın derin tümörler, ameliyat öncesinde ultrasonografi ya da mamografi eşliğinde yerleştirilen bir tel ya da tohum biçimli işaretleyici ile işaretlenir. Derin yerleşimli bir kitle elle hissedilmediği için ameliyat sırasında yalnız gözle bulunamaz. İşaret, doğru derinliğe inilmesini ve gereksiz doku kaybının önlenmesini sağlar. İşaretleme çoğunlukla ameliyat sabahında radyoloji biriminde yapılır. İşlemden sonra çekilen kontrol görüntüsünde işaretin kitleye göre yeri kayda geçirilir. Bu görüntüyü ameliyathanede yanımda bulundururum. Çıkarılan doku, kapatmadan önce yeniden görüntülenir ve işaretin parça içinde olduğu doğrulanır. Göğüs kası üzerindeki zarın da çıkarılması gerekebilir ve bu kararı kitlenin kasla ilişkisine bakarak veririm. Meme hastalıkları ve cerrahisi sayfasında bu girişimlerin yerini ele aldım.

Koltuk Altına Uzanan Meme Dokusundaki Tümör Nasıl Değerlendirilir?

Koltuk altına uzanan meme dokusundaki tümör, hem meme dokusu hem lenf bezi olasılığı yönünden ayrı ayrı değerlendirilir. Meme dokusunun koltuk altı uzantısı memenin kendisiyle aynı yapıyı taşır. Bu nedenle koltuk altında ele gelen bir kitle, büyümüş bir lenf bezi olabileceği gibi meme kaynaklı bir tümör de olabilir. Ayrımı ultrasonografi ile yaparım ve gerekirse iğne ile örnek alırım. Uzantıdan kaynaklanan bir tümörde ameliyat alanı memeden koltuk altına doğru genişletilir. Bekçi lenf bezi araştırması bu yerleşimde de uygulanır, ancak işaret maddesinin verildiği nokta değişebilir. Kesi, koltuk altındaki kıl çizgisine uydurulduğunda iz daha az belli olur. Ameliyat sonrasında kolun hareketini erken başlatmayı bu yerleşimde özellikle önemsiyorum.

Tümörün Yeri Işın Tedavisinde Hasta Duruşunu Değiştirir mi?

Tümörün yeri, ışın tedavisinde hastanın yatış duruşunu ve ışın alanlarının çizimini değiştirir. İç bölümlerde yerleşen tümörlerde ışın alanı kalbe ve akciğere daha yakın kalır. Bu bölgeyi korumak için hastaya nefesini tutarak yatma alıştırması yaptırılır. Dış ve üst bölümlerdeki tümörlerde ise koltuk altı alanının plana katılıp katılmayacağı ayrıca kararlaştırılır. Yüzüstü yatış, memesi büyük olan kişilerde dokunun sarkarak göğüs duvarından uzaklaşmasını sağlar. Cerrahi sırasında yatağa bıraktığım küçük metal işaretler, ışın planında yatak sınırlarının görülmesini kolaylaştırır. Bu işaretleri kitlenin çıkarıldığı boşluğun çevresine yerleştiririm. Işın ekibiyle ameliyat notunu paylaşmayı bu yüzden gerekli görüyorum. Meme kanseri sayfasında tedavinin bütün basamaklarını bir arada anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Tümör memenin hangi bölümünde daha sık görülür?
Meme kanseri en sık memenin dış üst bölümünde görülür. Bunun nedeni, meme dokusunun bu bölümde daha yoğun bulunması ve koltuk altına doğru uzanmasıdır. Yine de tümör memenin her bölümünde ortaya çıkabilir, bu yüzden muayenede dört bölümün tümünü ayrı ayrı incelerim.
Meme başına çok yakın tümörde meme koruyucu ameliyat yapılabilir mi?
Meme başına çok yakın tümörlerde meme koruyucu ameliyat çoğu kişide yapılabilir. Bu durumda meme başı ve çevresindeki koyu halka birlikte çıkarılabilir, memenin geri kalanı ise korunur. Çıkarılan bölge onkoplastik tekniklerle kapatılır ve meme başı sonraki bir işlemle yeniden oluşturulabilir.
Tümörün yeri ameliyattan sonra memenin biçimini etkiler mi?
Tümörün yeri, ameliyattan sonra memenin alacağı biçimi doğrudan etkiler. Alt bölümlerden çıkarılan dokular memenin aşağı doğru sarkmasına yol açabilir, iç bölümdeki boşluklar ise göğüs kemiğine yakın bir çöküntü bırakabilir. Bu nedenle boşluğu çevre dokuyla doldurmayı ameliyatın parçası sayarım.
İki farklı bölümde tümör varsa tek kesi yeterli olur mu?
İki farklı bölümde tümör bulunduğunda tek kesi her zaman yeterli olmaz. Odaklar birbirine yakınsa ortak bir kesiden her ikisine ulaşılabilir. Uzak bölümlerde duran odaklarda ise ayrı kesiler açılır ya da memenin tümünün alınması gündeme gelir.
Memenin dış üst bölümündeki tümörde ameliyat daha kolay geçer mi?
Dış üst bölümdeki tümörlerde ameliyat çoğunlukla daha rahat ilerler, çünkü bu bölgede doku hacmi fazladır ve kesi koltuk altına yakın açılabilir. Aynı kesiden koltuk altı girişimi de yapılabilir. Yine de kolaylık tek başına belirleyici değildir; kitlenin boyutu ve deriye uzaklığı da karar üzerinde etkili olur.
Göğüs duvarına yapışık tümörde kas da çıkarılır mı?
Göğüs duvarına yapışık tümörlerde kası örten zar çoğunlukla tümörle birlikte çıkarılır. Kasın kendisine uzanan bir tutulum varsa kastan da ince bir katman alınır. Kasın tümünün çıkarılması ise günümüzde seyrek uygulanır ve ancak zorunlu durumlarda gündeme gelir.
Tümörün yeri bekçi lenf bezinin bulunmasını zorlaştırır mı?
Tümörün yeri, bekçi lenf bezinin bulunmasını genellikle zorlaştırmaz, çünkü işaret maddesi çoğunlukla meme başı çevresine verilir. Bu bölgeye verilen madde memenin hangi bölümünden yola çıkılırsa çıkılsın aynı bezlere ulaşır. Yalnız iç bölümlerdeki tümörlerde lenf akımı göğüs kemiği arkasındaki bezlere de yönelebilir.
Meme altı kıvrımından yapılan kesinin izi ne kadar belli olur?
Meme altı kıvrımından yapılan kesinin izi, doğal katlantının içinde kaldığı için genellikle az belli olur. İz ilk aylarda pembe ve hafif kabarık görünür, sonraki aylarda solar ve incelir. Giysi altında kalması nedeniyle günlük yaşamda göze çarpmaz.
Derin yerleşimli tümörde ameliyat süresi uzar mı?
Derin yerleşimli tümörlerde ameliyat süresi bir miktar uzayabilir. Kitlenin elle hissedilmemesi nedeniyle işaretin izlenmesi ve çıkarılan dokunun görüntülenmesi ek zaman alır. Süre uzasa da işlem aynı gün tamamlanır ve taburculuk düzeni değişmez.
Tümörün yerini ameliyattan önce nasıl öğrenirim?
Tümörün yerini ameliyattan önce ultrasonografi, mamografi ve gerektiğinde manyetik rezonans raporlarından öğrenirsiniz. Raporlarda yerleşim, saat yönü ve meme başına uzaklık ile tarif edilir. Ameliyat öncesi görüşmede bu tarifi çizerek anlatır ve planladığım kesi yerini gösteririm.
Yerleşim yeri ameliyattan sonraki takip düzenini değiştirir mi?
Yerleşim yeri, ameliyattan sonraki takip düzenini büyük ölçüde değiştirmez. Takip aralığı hastalığın evresine, alt tipine ve uygulanan tedavilere göre belirlenir. Yalnız koltuk altına uzanan yerleşimlerde muayenede bu bölgeye ayrı zaman ayırırım.
Meme ucuna yakın tümörde akıntı görülür mü?
Meme ucuna yakın yerleşen tümörlerde meme başından akıntı görülebilir. Akıntı çoğunlukla tek kanaldan gelir ve kanlı ya da berrak olabilir. Böyle bir yakınmada kanal içini değerlendiren incelemeleri ve gerekirse örneklemeyi isterim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer