Meme Kanserinde Tümörün Yerleşim Yeri Cerrahiyi Etkiler mi?
Tümörün memedeki yeri kesi hattını ve çıkarılacak doku hacmini değiştirir. Yerleşimin cerrahi planı nasıl belirlediğini anlattım.
Meme kanseri ameliyatı planlanırken hastalarımın sık sorduğu konulardan biri, tümörün memede nerede durduğunun ameliyatı değiştirip değiştirmediğidir. Tümörün yerleşim yeri cerrahi kararı gerçekten etkiler. Yerleşim; kesinin nereden yapılacağını, ne kadar doku çıkarılacağını ve memenin sonraki biçimini doğrudan belirler. Meme başına yakın yerleşim ile memenin alt iç bölümündeki yerleşim aynı yolla ele alınmaz. Göğüs duvarına yaslanan derin tümörlerde ise ameliyattan önce işaretleme gerekir. Bu yazıda yerleşimin cerrahi sınırı, kesi hattını, koltuk altı değerlendirmesini ve ışın tedavisindeki duruşu nasıl değiştirdiğini anlatıyorum.
Meme Başına Yakın Tümörlerde Cerrahi Sınır Nasıl Planlanır?
Meme başına yakın tümörlerde cerrahi sınır, meme başı ve çevresindeki koyu halkanın korunup korunamayacağı hesaba katılarak planlanır. Bu bölgede süt kanalları meme başında bir araya toplanır ve hastalık kanal boyunca ilerleyebilir. Bu nedenle sınırı yalnız kitlenin çevresinden değil, kanal yönü boyunca da değerlendiririm. Ameliyat öncesinde manyetik rezonans incelemesi isteyerek kanal boyunca uzanımı gösteririm. Sınır dar kalırsa meme başı altındaki doku ayrıca örneklenir ve ameliyat sırasında incelenir. Örnekte hastalık görülürse meme başı korunmaz. Görülmezse meme başı yerinde bırakılır ve altındaki doku çıkarılır. Meme başı korunduğunda bölgenin kanlanması azalabileceği için kesi yerini bu damarlanmayı gözeterek seçerim. Meme kanseri cerrahisi sayfasında ameliyat seçeneklerini ayrıntılı biçimde anlattım.
Memenin Alt İç Bölümündeki Tümörde Kesi Hattı Nereden Geçirilir?
Memenin alt iç bölümündeki tümörde kesi hattı, çoğunlukla meme altı kıvrımından ya da kitlenin üzerinden kavis çizecek biçimde geçirilir. Bu bölge göğüs kemiğine yakın durur ve deri burada incedir. İncelen deride düz çizgi biçiminde açılan bir kesi, iyileşme sırasında belirgin iz bırakabilir. Bu nedenle kesiyi memenin doğal kıvrımlarına uydurmaya çalışırım. Meme altı kıvrımından girildiğinde iz giysinin altında kalır ve göze çarpmaz. Kitle yüzeye çok yakınsa üzerindeki deriyle birlikte çıkarılması gerekebilir. Çıkarılan doku büyükse geride kalan boşluk, çevredeki meme dokusu kaydırılarak doldurulur. Bu kaydırma işlemini ameliyatın kendi içinde yaparım ve memenin biçimini aynı seansta düzeltirim.
Göğüs Duvarına Yakın Derin Tümörler Ameliyat Öncesi Nasıl İşaretlenir?
Göğüs duvarına yakın derin tümörler, ameliyat öncesinde ultrasonografi ya da mamografi eşliğinde yerleştirilen bir tel ya da tohum biçimli işaretleyici ile işaretlenir. Derin yerleşimli bir kitle elle hissedilmediği için ameliyat sırasında yalnız gözle bulunamaz. İşaret, doğru derinliğe inilmesini ve gereksiz doku kaybının önlenmesini sağlar. İşaretleme çoğunlukla ameliyat sabahında radyoloji biriminde yapılır. İşlemden sonra çekilen kontrol görüntüsünde işaretin kitleye göre yeri kayda geçirilir. Bu görüntüyü ameliyathanede yanımda bulundururum. Çıkarılan doku, kapatmadan önce yeniden görüntülenir ve işaretin parça içinde olduğu doğrulanır. Göğüs kası üzerindeki zarın da çıkarılması gerekebilir ve bu kararı kitlenin kasla ilişkisine bakarak veririm. Meme hastalıkları ve cerrahisi sayfasında bu girişimlerin yerini ele aldım.
Koltuk Altına Uzanan Meme Dokusundaki Tümör Nasıl Değerlendirilir?
Koltuk altına uzanan meme dokusundaki tümör, hem meme dokusu hem lenf bezi olasılığı yönünden ayrı ayrı değerlendirilir. Meme dokusunun koltuk altı uzantısı memenin kendisiyle aynı yapıyı taşır. Bu nedenle koltuk altında ele gelen bir kitle, büyümüş bir lenf bezi olabileceği gibi meme kaynaklı bir tümör de olabilir. Ayrımı ultrasonografi ile yaparım ve gerekirse iğne ile örnek alırım. Uzantıdan kaynaklanan bir tümörde ameliyat alanı memeden koltuk altına doğru genişletilir. Bekçi lenf bezi araştırması bu yerleşimde de uygulanır, ancak işaret maddesinin verildiği nokta değişebilir. Kesi, koltuk altındaki kıl çizgisine uydurulduğunda iz daha az belli olur. Ameliyat sonrasında kolun hareketini erken başlatmayı bu yerleşimde özellikle önemsiyorum.
Tümörün Yeri Işın Tedavisinde Hasta Duruşunu Değiştirir mi?
Tümörün yeri, ışın tedavisinde hastanın yatış duruşunu ve ışın alanlarının çizimini değiştirir. İç bölümlerde yerleşen tümörlerde ışın alanı kalbe ve akciğere daha yakın kalır. Bu bölgeyi korumak için hastaya nefesini tutarak yatma alıştırması yaptırılır. Dış ve üst bölümlerdeki tümörlerde ise koltuk altı alanının plana katılıp katılmayacağı ayrıca kararlaştırılır. Yüzüstü yatış, memesi büyük olan kişilerde dokunun sarkarak göğüs duvarından uzaklaşmasını sağlar. Cerrahi sırasında yatağa bıraktığım küçük metal işaretler, ışın planında yatak sınırlarının görülmesini kolaylaştırır. Bu işaretleri kitlenin çıkarıldığı boşluğun çevresine yerleştiririm. Işın ekibiyle ameliyat notunu paylaşmayı bu yüzden gerekli görüyorum. Meme kanseri sayfasında tedavinin bütün basamaklarını bir arada anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Tümör memenin hangi bölümünde daha sık görülür?
Meme başına çok yakın tümörde meme koruyucu ameliyat yapılabilir mi?
Tümörün yeri ameliyattan sonra memenin biçimini etkiler mi?
İki farklı bölümde tümör varsa tek kesi yeterli olur mu?
Memenin dış üst bölümündeki tümörde ameliyat daha kolay geçer mi?
Göğüs duvarına yapışık tümörde kas da çıkarılır mı?
Tümörün yeri bekçi lenf bezinin bulunmasını zorlaştırır mı?
Meme altı kıvrımından yapılan kesinin izi ne kadar belli olur?
Derin yerleşimli tümörde ameliyat süresi uzar mı?
Tümörün yerini ameliyattan önce nasıl öğrenirim?
Yerleşim yeri ameliyattan sonraki takip düzenini değiştirir mi?
Meme ucuna yakın tümörde akıntı görülür mü?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.