Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Kanseri Patoloji Raporundaki Derece Ne Anlatır?

Derece tümör hücrelerinin görünümünü anlatır ve evreden ayrı bir bilgidir. Nasıl verildiğini ve ek tedavi kararını nasıl etkilediğini anlattım.

Patoloji raporunu birlikte okuduğumuz hastalarım, derece satırını çoğu kez evreyle karıştırır. Derece, tümör hücrelerinin mikroskop altındaki görünümünü, yani hastalığın kimliğini anlatır. Hücreler olağan meme dokusuna ne kadar benziyorsa derece o kadar düşük yazılır. Bu bilgi hastalığın ne kadar yayıldığını değil, nasıl davranma eğiliminde olduğunu gösterir. Bu yazıda derecenin hangi üç doku özelliğine bakılarak verildiğini, evreden farkını, biyopsi ile ameliyat raporu arasındaki değişikliği ve derecenin ek tedavi kararına nasıl yansıdığını anlatıyorum.

Tümör Derecesi Hangi Üç Doku Özelliğine Bakılarak Verilir?

Tümör derecesi; hücrelerin bez yapısı kurma yeteneğine, çekirdeklerinin görünümüne ve bölünme sayısına bakılarak verilir. Birinci özellik, tümör hücrelerinin olağan meme dokusundaki gibi kanal ve bez yapıları oluşturup oluşturmadığıdır. İkinci özellik, çekirdeklerin büyüklüğü ve birbirine benzerliğidir. Üçüncü özellik ise belirli bir alanda sayılan bölünme halindeki hücre sayısıdır. Her özellik ayrı ayrı puanlanır ve puanlar toplanarak üç dereceden birine ulaşılır. Birinci derece, olağan dokuya çok benzeyen ve yavaş seyreden tümörleri tanımlar. Üçüncü derece ise olağan yapıdan belirgin biçimde uzaklaşmış tümörleri gösterir. İkinci derece bu iki uç arasındaki geniş grubu kapsar. Meme kanseri sayfasında hastalığın genel çerçevesini ele aldım.

Derece ile Evre Arasındaki Fark Nedir?

Derece ile evre birbirinden ayrı iki bilgidir ve birbirinin yerine kullanılmaz. Evre hastalığın ne kadar yayıldığını anlatır; tümörün büyüklüğüne, lenf bezlerine ve uzak organlara bakar. Derece ise tümörün mikroskop altındaki görünümünü, yani hücrenin kimliğini anlatır. Küçük ve yayılmamış bir tümör yüksek dereceli olabilir. Daha büyük ve lenf bezine ulaşmış bir tümör ise düşük dereceli çıkabilir. Bu nedenle iki bilgiyi hastama ayrı ayrı açıklıyorum. Tedavi kararında ikisi birlikte okunur ve alıcı durumuyla tamamlanır. Raporda derecenin evre yerine anlaşılması sık karşılaştığım bir karışıklıktır. Patoloji raporu nasıl okunur sayfasında rapordaki başlıkları tek tek ele aldım.

Biyopside Verilen Derece Ameliyat Sonrası Değişebilir mi?

Biyopside verilen derece, ameliyat sonrası incelemede değişebilir. İğne biyopsisinde tümörün yalnız küçük bir parçası değerlendirilir. Tümörün her yeri aynı görünümde olmayabilir ve farklı bölgeler farklı puan verebilir. Ameliyatta çıkarılan dokuda tümörün tamamı incelendiği için derece daha güvenilir biçimde belirlenir. Bu nedenle kesin derece bilgisini ameliyat raporundan alırım. Ameliyat öncesi ilaç tedavisi almış hastalarda ise değerlendirme ayrı yürütülür. Tedavi sonrası dokuda hücreler değiştiği için derece yeniden puanlanmaz. Biyopsi ile ameliyat raporu arasındaki farkı hastama baştan anlatıyorum. Bu farkın hata değil, incelenen doku miktarının doğal sonucu olduğunu vurguluyorum.

Yüksek Dereceli Tümör Her Zaman Daha Hızlı Seyreder mi?

Yüksek dereceli tümör çoğunlukla daha hızlı bölünür, ancak seyri tek başına derece belirlemez. Seyri belirleyen başlıklar arasında evre, alıcı durumu ve hedefe yönelik tedavi göstergeleri de bulunur. Yüksek dereceli bir tümör ilaç tedavisine çoğu kez daha belirgin yanıt verir. Hızlı bölünen hücreler kemoterapinin etkisine daha açıktır. Düşük dereceli bir tümör ise yavaş seyreder, ancak ilaç tedavisinden görülen yarar sınırlı kalabilir. Bu nedenle dereceyi tek başına iyi ya da kötü haber olarak sunmuyorum. Hastama tabloyu bütün başlıklarıyla birlikte anlatmayı yeğliyorum. Aynı derecedeki iki hastanın tedavi planı birbirinden farklı olabilir. Kararı tümör konseyinde bütün veriler masaya konularak veriyoruz.

Derece Bilgisi Ek Tedavi Kararını Nasıl Etkiler?

Derece bilgisi, ameliyattan sonra verilecek ek tedavi kararını etkileyen başlıklardan biridir. Küçük, hormon alıcısı olumlu ve düşük dereceli tümörlerde ilaç tedavisi çoğunlukla hormon engelleyiciyle sınırlı tutulur. Yüksek dereceli tümörlerde ise kemoterapi seçeneği daha erken gündeme gelir. Kararsız kalınan orta gruptaki hastalarda doku üzerinden yapılan çok genli incelemeler yol gösterir. Derece ayrıca ışın tedavisinin kapsamını belirleyen başlıklar arasında yer alır. Koruyucu ameliyattan sonra ışın planı yapılırken cerrahi sınır ile derece birlikte okunur. İzlem sıklığını belirlerken de dereceyi hesaba katıyorum. Bütün bu kararları tek bir satıra değil, raporun tamamına bakarak veriyorum. Meme kanseri türleri sayfasında alt tiplerin tedaviyi nasıl ayrıştırdığını anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Patoloji raporunda derece hangi kısaltmayla yazılır?
Derece raporlarda çoğunlukla G harfi ve yanındaki sayıyla gösterilir. Kimi raporlarda üç ayrı özelliğin puanı da ayrı ayrı yazılır. Toplam puan, üç dereceden hangisine girildiğini belirler.
İkinci derece tümör ne anlama gelir?
İkinci derece, hücrelerin olağan dokuya kısmen benzediği ara grubu tanımlar. Bu grup en geniş hasta topluluğunu kapsar. Tedavi kararı bu grupta yalnız dereceye değil, alıcı durumuna ve bölünme göstergesine de bakılarak verilir.
Derece tedavi sırasında değişir mi?
Ameliyat öncesi ilaç tedavisi alan hastalarda doku görünümü değişir. Bu nedenle tedaviden sonraki örnekte derece yeniden puanlanmaz. Değerlendirme, geriye kalan canlı tümör miktarı üzerinden yapılır.
Derece ile bölünme göstergesi aynı şey midir?
Bölünme göstergesi derecenin üç ölçütünden yalnız biridir. Rapordaki ayrı bir satırda, bölünme halindeki hücrelerin ne kadar yaygın olduğu da bildirilir. İki bilgi birbirini tamamlar, ancak aynı anlama gelmez.
Kanal içinde kalmış hastalıkta da derece verilir mi?
Kanal duvarını aşmamış hastalıkta da derece bildirilir. Burada değerlendirme hücre çekirdeklerinin görünümüne ve kanal içinde ölü hücre alanı bulunup bulunmadığına dayanır. Bu derece, ameliyat sınırı ve ışın tedavisi kararlarında kullanılır.
Düşük dereceli tümörde kemoterapi gerekmez mi?
Düşük derece tek başına kemoterapiyi dışlamaz. Karar; tümörün boyutu, lenf bezi durumu, alıcı durumu ve hastanın genel durumu birlikte okunarak verilir. Kararsız kalınan hastalarda doku üzerinden yapılan çok genli inceleme yol gösterir.
Derece izlem sıklığını değiştirir mi?
Yüksek dereceli tümörlerde kontrol aralıklarını ilk yıllarda daha kısa tutuyorum. Düşük dereceli tümörlerde ise izlem daha geniş aralıklarla sürdürülür. Takvimi yalnız dereceye göre değil, evre ve alt tiple birlikte belirlerim.
Raporda derece yazmıyorsa ne yapılmalı?
Derece satırı bulunmayan raporlarda patoloji uzmanından tamamlama isterim. Kimi özel tiplerde derecelendirme uygulanmayabilir ve bu durum rapora ayrıca yazılır. Eksik bir satırın tedavi kararını belirsiz bırakmasına izin vermiyorum.
Derece ile tümörün alt tipi arasında ilişki var mı?
Alt tipler belirli derecelerde daha sık görülür. Üçlü olumsuz tümörler çoğunlukla yüksek dereceli çıkar. Bununla birlikte alt tip ile derece birbirinin yerine geçmez ve raporda ayrı satırlarda bildirilir.
Yüksek dereceli tümörde ameliyat daha geniş mi yapılır?
Ameliyatın genişliğini derece tek başına belirlemez. Kitlenin memedeki dağılımı, çapı ve cerrahi sınırın temiz kalıp kalmayacağı belirleyici olur. Derece daha çok ameliyat sonrası tedavi planını etkiler.
İki farklı laboratuvarda derece farklı çıkabilir mi?
Derecelendirme belirli ölçütlere dayansa da değerlendirmede bir miktar yorum payı bulunur. Bu nedenle iki merkezin raporu arasında bir basamaklık fark görülebilir. Kararı etkileyecek bir ayrılık varsa preparatların ikinci bir patoloji uzmanınca incelenmesini isterim.
Derece sonucunu öğrenmek için ne kadar beklenir?
Biyopsi sonucu çoğunlukla birkaç iş günü içinde hazırlanır. Ameliyat örneğinin tam raporu ise doku işleme süreleri nedeniyle daha uzun sürer. Sonucu tek tek satırlarla değil, bütün rapor tamamlandığında birlikte değerlendirmeyi yeğliyorum.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI) — Breast Cancer
  2. World Health Organization (WHO) — Breast Cancer
  3. PubMed — Breast cancer surgery
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Breast Cancer
  5. MedlinePlus — Breast Cancer