Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Ameliyat Yerinden Fıtık Neden Gelişir?

Kesi yeri fıtığı, karın duvarındaki yaranın iyileşmesi zayıf kaldığında gelişir. Riski artıran durumları ve alınabilecek önlemleri anlattım.

Karından ameliyat olmuş hastalarımın bir bölümü, aylar sonra kesi çizgisinde kabarma fark ettiğini söyler. Ameliyat yerinden fıtık, karın duvarındaki kesinin iyileşme sürecinin yeterince güçlü tamamlanamaması nedeniyle gelişir. Karın duvarı her nefeste, her öksürükte ve her ıkınmada gerilen bir yapıdır. Yara dokusu bu yükü taşıyacak dayanıklılığa ulaşamazsa dikiş hattı yavaş yavaş açılır. Bu yazıda yaranın hangi aşamada zayıfladığını, enfeksiyonun dikişleri nasıl gevşettiğini, şişmanlık ile şeker hastalığının etkisini ve onarımdan sonra yinelemenin nasıl azaltıldığını anlatıyorum.

Kesi Yerindeki Yara İyileşmesi Hangi Aşamada Zayıflar?

Kesi yerindeki yara iyileşmesi, yeni bağ dokusunun kurulduğu ve henüz olgunlaşmadığı ilk haftalarda zayıflar. İyileşme önce kanamanın durması ve iltihap hücrelerinin bölgeye toplanmasıyla başlar. Ardından yeni damarlar ve bağ dokusu lifleri oluşur. Bu liflerin gerilmeye dayanma gücü başlangıçta düşüktür. Güç, haftalar içinde lifler düzenli biçimde sıralandıkça artar. Karın duvarı ise ilk günden başlayarak yük taşımak zorunda kalır. Öksürük, kabızlık ve ağır kaldırma bu dönemde dikiş hattını zorlar. Yükün taşıma gücünü aştığı noktada dikişler dokudan sıyrılır ve aralık oluşur. Kesi yeri fıtığı sayfasında bu sürecin sonuçlarını ayrıntılı biçimde ele aldım.

Yara Enfeksiyonu Karın Duvarı Dikişlerini Nasıl Gevşetir?

Yara enfeksiyonu, karın duvarı dikişlerini çevresindeki dokuyu eriterek ve iyileşmeyi geciktirerek gevşetir. İltihaplı dokuda salgılanan maddeler bağ dokusu liflerini parçalar. Dikiş, tutunduğu dokunun yumuşamasıyla yavaş yavaş kesip geçer. Aynı dönemde yeni bağ dokusunun kurulması da aksar. Yara kenarları birbirinden uzaklaşır ve derinlikte bir boşluk kalır. Deri iyileşse bile alttaki kat açık kalabilir. Bu nedenle yüzeyden kapanmış görünen bir yara, derinde zayıf bir hattı gizleyebilir. Ameliyat sonrası kızarıklık, akıntı ve ısı artışı gördüğümde erken davranırım. Enfeksiyonun erken denetlenmesi, ilerleyen aylarda fıtık gelişme olasılığını azaltır.

Şişmanlık ve Şeker Hastalığı Kesi Fıtığı Riskini Nasıl Artırır?

Şişmanlık ve şeker hastalığı, kesi fıtığı riskini hem karın duvarına binen yükü artırarak hem de yara iyileşmesini bozarak yükseltir. Karın içi yağ dokusunun fazlalığı, duvara sürekli bir dışa doğru basınç uygular. Bu basınç dikiş hattını ilk günden başlayarak gerer. Kalın deri altı yağ tabakası yaranın kanlanmasını da güçleştirir. Şeker hastalığında kan şekerinin yüksek seyretmesi bağ dokusu üretimini yavaşlatır. Aynı tabloda savunma hücrelerinin işleyişi bozulduğu için yara enfeksiyonu daha sık görülür. Sigara kullanımı dokuya giden kanı azaltarak bu zemine eklenir. Ameliyat öncesinde kan şekerinin düzenlenmesini ve sigaranın bırakılmasını istiyorum. Kilo denetimi, ameliyat sonrası dönemde de karın duvarını koruyan başlıca önlemdir.

Kapalı Ameliyatın Küçük Kesilerinden de Fıtık Çıkabilir mi?

Kapalı ameliyatın küçük kesilerinden de fıtık çıkabilir, ancak bu durum açık kesilere göre seyrek görülür. Kapalı girişimde karın duvarına birkaç küçük delik açılır. Deliklerin çapı büyüdükçe fıtık gelişme olasılığı artar. Göbek çevresindeki delik, bu bölgedeki bağ dokusunun doğal olarak zayıf olması nedeniyle öne çıkar. Ameliyat sırasında çıkarılan dokunun bu delikten alınması kenarları zorlayabilir. Bu nedenle belirli bir çapı aşan tüm delikleri kat kat kapatırım. Kapatma sırasında dokunun kavranması ve dikiş aralıklarının düzenli olması önem taşır. Hastalarıma küçük kesilerin de gerçek birer kesi olduğunu ve aynı önlemleri gerektirdiğini anlatıyorum. Kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında bu deliklerin nerelere açıldığını gösterdim.

Kesi Fıtığı Onarıldıktan Sonra Yeniden Çıkma Olasılığı Nasıl Azaltılır?

Kesi fıtığı onarıldıktan sonra yeniden çıkma olasılığı, uygun yama seçimi ve karın duvarını zorlayan etkenlerin ortadan kaldırılmasıyla azaltılır. Onarımda yalnız dikişle yapılan kapatma, geniş açıklıklarda yeterli dayanıklılık sağlamaz. Bu nedenle çoğu kesi fıtığında yama kullanırım. Yamanın açıklığı her yönde geniş biçimde aşması, kenarlardan yeniden çıkışı önler. Yamanın hangi katman arasına yerleştirildiği de dayanıklılığı belirler. Ameliyat öncesinde kilo vermek, sigarayı bırakmak ve kan şekerini düzenlemek zemini iyileştirir. Ameliyattan sonra ağır kaldırmaktan kaçınmayı ve kabızlıktan korunmayı istiyorum. Öksürük yapan bir hastalık varsa onarımı öne almam. Laparoskopik fıtık onarımı sayfasında kapalı onarımın bu alandaki yerini anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Kesi fıtığı en sık hangi ameliyatlardan sonra görülür?
Karın orta hattından yapılan uzun kesiler bu yönden öne çıkar. Acil koşullarda ve iltihaplı bir karında yapılan ameliyatlar da zemini zorlaştırır. Küçük ve yan yerleşimli kesilerde ise fıtık gelişimi daha seyrek görülür.
Kesi fıtığı olan kişide ağrı olması beklenir mi?
Küçük fıtıklarda çoğunlukla yalnız bir kabarma dikkati çeker. Ağrı, fıtık kesesine bağırsak girdiğinde ya da kenarlar zorlandığında ortaya çıkar. Ani başlayan şiddetli ağrı sıkışmayı düşündürür ve beklemeden başvuru gerektirir.
Kesi fıtığı büyümeden onarılmalı mıdır?
Küçük fıtıkların onarımı teknik olarak daha kolaydır ve iyileşme daha çabuk tamamlanır. Fıtık büyüdükçe karın duvarının kapanma yeteneği azalır. Bu nedenle yakınma veren fıtıklarda onarımı ertelememeyi yeğliyorum.
Kesi fıtığında hangi inceleme istenir?
Muayenede ele gelen açıklık çoğu kişide tanıyı koydurur. Şişman kişilerde ve çok sayıda açıklık düşünüldüğünde ultrasonografi yardımcı olur. Ameliyat planı için karın duvarının bütününü gösteren bilgisayarlı tomografi isterim.
Karın duvarı korsesi kesi fıtığında ne işe yarar?
Korse fıtığın dışarı çıkmasını geçici olarak sınırlar ve rahatsızlığı azaltır. Karın duvarındaki açıklığı kapatma etkisi ise bulunmaz. Ameliyata uygun olmayan kişilerde bir destek olarak kullanılabilir.
Kesi fıtığı onarımı kaç saat sürer?
Küçük fıtıkların onarımı çoğunlukla bir saat dolayında tamamlanır. Geniş fıtıklarda ve yapışıklık bulunan karınlarda süre belirgin biçimde uzar. Ameliyat süresini hastanın durumuna göre önceden tahmin eder ve yakınına bildiririm.
Kesi fıtığı onarımından sonra dren takılır mı?
Geniş alanların hazırlandığı onarımlarda dren sık kullanılır. Dren, deri altında sıvı birikmesini önleyerek iyileşmeyi kolaylaştırır. Günlük gelen sıvı azaldığında dreni çıkarırım.
Kesi fıtığı onarımından sonra kesi çevresinde sıvı birikir mi?
Doku katmanları arasında kalan boşlukta berrak bir sıvı toplanabilir. Bu birikinti çoğunlukla haftalar içinde kendiliğinden emilir. Büyüyen, ağrı veren ya da ateş eşlik eden birikintileri ayrıca değerlendiririm.
Çok geniş kesi fıtıklarında ameliyat nasıl planlanır?
Bu fıtıklarda karın duvarının kapanabilmesi için hazırlık gerekir. Kilo vermek ve solunum çalışmaları yapmak hazırlığın parçasıdır. Ameliyatta karın duvarı katmanları serbestleştirilerek orta hatta yaklaştırılır ve yama ile desteklenir.
Kesi fıtığı olan kişide öksürük neden denetlenmelidir?
Her öksürük karın içi basıncı ani biçimde yükseltir. Yükselen basınç hem fıtığın büyümesine hem de onarım sonrası dikiş hattının zorlanmasına yol açar. Bu nedenle sigarayı bırakmayı ve solunum yolu hastalıklarını tedavi etmeyi isterim.
Kesi fıtığı onarımından sonra işe dönüş ne zaman olur?
Masa başı işlere birkaç hafta içinde dönülebilir. Ağır kaldırma gerektiren işlerde bu süre belirgin biçimde uzar. Dönüş zamanını fıtığın büyüklüğüne ve yapılan onarıma bakarak belirlerim.
Kesi fıtığı onarımında yama kullanılmadan kapatma yapılabilir mi?
Çok küçük açıklıklarda yalnız dikişle kapatma denenebilir. Açıklık genişledikçe bu yöntemin dayanıklılığı azalır. Bu nedenle çoğu kesi fıtığında onarımı yama ile desteklerim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Hernia
  2. PubMed — Hernia repair
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Inguinal Hernia
  4. PubMed — Incisional hernia