Hızlı Kilo Alımı ve Ciltte Mor Çatlaklar Neyin İşareti Olabilir?

Kısa sürede kilo alan ve karnında geniş mor çatlaklar beliren kişilerde kortizol fazlalığını araştırırım. Bu tabloda kilo artışı gövdede toplanır, kol ve bacaklar ise incelir. Cilt incelir, kolay morarır ve küçük darbelerde bile iz kalır. Kas gücünde azalma, kan şekerinde yükselme ve tansiyon yüksekliği tabloya eşlik eder. Fazlalığın kaynağı böbreküstü bezi olabileceği gibi dışarıdan alınan kortizon da aynı görünümü doğurur. Bu yazıda bulguların neden ortaya çıktığını, hangi testlerin istendiğini ve kaynak giderildiğinde neler beklendiğini anlatıyorum.

Kortizol Fazlalığı Vücutta Yağ Dağılımını Nasıl Değiştirir?

Kortizol fazlalığı, yağın gövde ve karın bölgesinde toplanmasına yol açarak vücuttaki dağılımı değiştirir. Bu hormon yağ hücrelerini bölgeye göre farklı etkiler. Gövdedeki yağ hücrelerinde depolamayı artırırken kol ve bacaklardaki yağ dokusunu eritir. Aynı dönemde kas proteinlerinin yıkımı hızlanır ve kollarla bacaklar incelir. Kişi kilo aldığını, buna karşın kollarının zayıfladığını fark eder. Karın içindeki organların çevresinde de yağlanma artar. Bu dağılım kan şekerinin yükselmesine ve tansiyonun artmasına ortam hazırlar. Gövdesel kilo artışı ile birlikte kol ve bacaklarda incelme görülmesi beni doğrudan kortizol incelemesine yönlendirir. Adrenal bez hormonları sayfasında kortizolün görevlerini ayrıntılı biçimde anlattım.

Yüz Yuvarlaklaşması ve Ense Yağlanması Neden Ortaya Çıkar?

Yüz yuvarlaklaşması ve ense bölgesindeki yağlanma, kortizolün bu bölgelerdeki yağ hücrelerinde depolamayı artırması nedeniyle ortaya çıkar. Yüzdeki değişiklik yanaklarda dolgunlaşma ve yüz hatlarının yumuşaması biçiminde belirir. Ense ile omuz arasındaki bölgede yağ yastığı oluşur ve boyun kısalmış görünür. Köprücük kemiklerinin üzerindeki çukurlar da yağla dolar. Bu değişikliklerin ortaya çıkışı yavaştır ve kişi çoğunlukla fark etmez. Çevresindekiler ya da eski fotoğraflar değişikliği daha net gösterir. Bu nedenle muayenede eski fotoğrafların getirilmesini isterim. Yüzdeki dolgunlaşmaya ciltte incelme ve damarların belirginleşmesi de eşlik eder. Bulgular tek başına tanı koydurmaz, ancak hormon incelemesini gerektirir.

Kortizol Fazlalığından Kuşkulanıldığında Hangi Testler Sıralanır?

Kortizol fazlalığından kuşkulanıldığında testler belirli bir sıra içinde istenir. İlk aşamada gece verilen baskılama testi, yirmi dört saatlik idrarda kortizol ölçümü ve gece yarısı tükürük kortizolü kullanılır. Bu üç testten en az ikisinin aynı yöne işaret etmesini beklerim. Fazlalık doğrulandıktan sonra kaynağın nerede olduğu araştırılır. Beyindeki bezden salınan uyarıcı hormonun düzeyi bu ayrımı sağlar. Uyarıcı hormon baskılanmışsa kaynak böbreküstü bezindedir. Baskılanmamışsa beyindeki bez ya da başka bir odak akla gelir. Ayrım tamamlandıktan sonra görüntülemeye geçilir. Böbreküstü bezi nedir sayfasında bu üretim düzenini adım adım anlattım.

Uzun Süreli Kortizon Kullanımı Aynı Bulguları Yapar mı?

Uzun süreli kortizon kullanımı, aynı bulguların neredeyse tümünü ortaya çıkarır. Astım, eklem iltihabı, bağırsak hastalıkları ve cilt hastalıkları için kullanılan haplar bu tabloyu doğurur. Ağızdan alınan biçimlerin yanında eklem içine yapılan iğneler ve güçlü cilt kremleri de etkili olur. Bu nedenle muayenede kullanılan bütün ilaçları tek tek sorarım. Dışarıdan kortizon alan kişilerde kan kortizol düzeyi ve uyarıcı hormon birlikte düşük bulunur. Bu bulgu kaynağın vücut dışında olduğunu gösterir. İlacın kişinin kendi kararıyla bırakılmasını hiçbir koşulda uygun bulmuyorum. Böyle bir kesme, vücudun kendi kortizolünü üretemediği bir dönemde ciddi tabloya yol açar. Doz azaltma planını ilacı başlayan hekimle birlikte yaparım.

Kaynak Ortadan Kaldırılınca Cilt Çatlakları Solar mı?

Kaynak ortadan kaldırılınca ciltteki mor çatlaklar zamanla solar. Çatlaklar önce morumsu renginden pembeye, ardından cilt rengine yakın bir tona döner. Bu değişim aylar içinde gerçekleşir ve sabır gerektirir. Çatlağın bulunduğu bölgede cildin dokusu ise bir ölçüde farklı kalır. Yüzdeki dolgunlaşma ve ense yağlanması daha erken geriler. Kas gücü, düzenli yürüyüş ve direnç çalışmalarıyla birlikte yeniden kazanılır. Kan şekeri ve tansiyon değerleri de kaynak giderildikçe düzelir. Bu dönemde vücudun kendi kortizol üretimi bir süre yetersiz kalır ve dışarıdan destek verilir. Adrenal bez hastalıkları ve cerrahisi sayfasında iyileşme dönemini bütün olarak ele aldım.