Fıtık Sıkışması Nasıl Anlaşılır?

Fıtığı olan hastalarımın en çok merak ettiği konu, şişliğin ne zaman acil bir duruma dönüştüğüdür. Fıtık sıkışması, karın içindeki bir organın fıtık ağzından çıkıp geri dönememesiyle başlar ve şişliğin sertleşmesi, ağrının hızla artması ve geri itilememesiyle anlaşılır. Bu tabloya bulantı, kusma ve gaz çıkaramama eklendiğinde bağırsak geçişi durmuş demektir. Sıkışma saatler içinde ilerlediği için beklemek doku kaybına yol açabilir. Bu yazıda sıkışmanın ilk belirtilerini, deri renginin ne anlama geldiğini, evde elle itmenin neden sakıncalı olduğunu ve ameliyatta nelerin yapıldığını anlatıyorum.

Sıkışan Fıtıkta Şişliğin Sertleşmesi ve Geri İtilememesi Ne Anlama Gelir?

Sıkışan fıtıkta şişliğin geri itilememesi, fıtık kesesine giren organın ağızda takılıp kaldığını gösterir. Karın duvarındaki açıklık dar olduğunda içeri geçen bağırsak ya da yağ dokusu şişerek geri dönemez. Sıkışan bölümdeki ödem arttıkça açıklık daha da daralır ve kısır bir döngü kurulur. Hasta, daha önce yatınca kaybolan şişliğin artık kaybolmadığını fark eder. Şişlik elle bastırıldığında yumuşamaz ve dokunmakla belirgin ağrı verir. Ağrı önce fıtık bölgesinde başlar, sonra karnın ortasına yayılır. Öksürürken ya da ıkınırken ağrının keskinleşmesi tabloyu destekler. Bu üç bulgu bir araya geldiğinde hastamı beklemeden değerlendiririm. Fıtıklar sayfasında fıtık türlerini ve her birinin sıkışma eğilimini ayrı ayrı anlattım.

Bulantı, Kusma ve Gaz Çıkaramama Hangi Aşamayı Gösterir?

Bulantı, kusma ve gaz çıkaramama, sıkışmanın bağırsak tıkanıklığına ilerlediği aşamayı gösterir. Fıtık ağzında kalan bağırsak bölümü hem içerikten hem de dolaşımdan yoksun kalır. Bu noktadan sonra bağırsak içeriği ileri geçemez ve yukarıda birikir. Biriken içerik önce bulantı, ardından yineleyen kusma oluşturur. Kusmanın giderek koyulaşması ve kokusunun değişmesi tıkanıklığın sürdüğünü gösterir. Gaz ve dışkı çıkışının durması aynı tablonun bir başka bulgusudur. Karın şişer, bağırsak sesleri önce artar, sonra iyice azalır. Hastam bu belirtileri tarif ettiğinde ameliyatı geciktirmeden planlarım. Genel cerrahi bölümünde acil değerlendirme gerektiren karın tablolarını ayrıca ele aldım.

Şişliğin Üzerindeki Derinin Morarması Kaç Saat İçinde Gelişir?

Şişliğin üzerindeki derinin morarması, sıkışmanın başlamasından birkaç saat sonra ortaya çıkabilen geç bir bulgudur. Deri rengindeki değişiklik, fıtık kesesi içindeki dokunun kan dolaşımının bozulduğunu gösterir. Önce deride gerginlik ve parlaklık belirir. Ardından kızarıklık gelişir ve bu kızarıklık zamanla mora döner. Morarma ortaya çıktığında altta yatan dokuda geri dönüşü güç bir hasar oluşmuş olabilir. Bu nedenle morarmayı beklemeden başvurulmasını istiyorum. Deri rengi olağan görünse bile ağrının şiddeti ve şişliğin sertliği tek başına yeterli uyarıdır. Morarmanın ne zaman çıkacağı kişiye ve sıkışan dokunun türüne göre değişir. Bu yüzden kesin bir saat vermek yerine bulguların bütününe bakarım.

Sıkışan Fıtığı Evde Elle İtmeye Çalışmak Neden Sakıncalıdır?

Sıkışan fıtığı evde elle itmeye çalışmak sakıncalıdır, çünkü zorlama hem dokuyu örseler hem de tabloyu gizler. Zorlayarak itilen bağırsak, kan dolaşımı bozulmuş hâliyle karın içine geri kayabilir. Karın içine dönen bu bölüm gözden kaybolur ve dışarıdan değerlendirilemez. Bu durumda hasta rahatladığını sanır, oysa karın içinde beslenmesi bozulmuş bir bağırsak bölümü kalmıştır. Zorlama sırasında fıtık kesesi ya da bağırsak duvarı yırtılabilir. Uygulanan bası bölgedeki ödemi artırır ve sıkışmayı derinleştirir. Kendiliğinden geri dönen bir şişliği bile, ağrı ve kusma eşlik ettiyse değerlendirmek isterim. Hastalarıma şişliğin üzerine buz ya da sıcak uygulamamalarını da söylüyorum. Doğru davranış, bölgeyi rahat bırakmak ve ağızdan bir şey almadan başvurmaktır.

Sıkışma Ameliyatında Bağırsağın Bir Bölümü Neden Çıkarılabilir?

Sıkışma ameliyatında bağırsağın bir bölümü, kanlanması geri dönmediği için çıkarılabilir. Fıtık ağzı açıldığında sıkışan bağırsak bölümü serbest bırakılır ve rengi izlenir. Kanlanması düzelen bağırsak parlak pembe rengine döner ve hareketleri geri gelir. Rengi koyu kalan, parlaklığını yitiren ve kasılmayan bölüm ise yerinde bırakılamaz. Bu bölüm çıkarılır ve sağlam iki uç birbirine ağızlaştırılır. Karar ameliyat sırasında, doğrudan görerek verilir. Kararsız kalınan durumlarda bağırsak bir süre ılık kompresle beklenir ve yeniden değerlendirilir. Aynı seansta karın duvarındaki açıklık da onarılır. İltihap belirginse yama kullanımını sınırlarım ve onarımı dokunun kendi yapılarıyla yaparım. Laparoskopik fıtık onarımı sayfasında kapalı yöntemin nasıl uygulandığını anlattım.