Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Böbreküstü Bezi Ameliyatı Kapalı Yöntemle Yapılabilir mi?

Böbreküstü bezi ameliyatı çoğu kişide kapalı yöntemle yapılabilir. Karından ve sırttan girişin farkını, iyileşme düzenini anlattım.

Böbreküstü bezi ameliyatı, günümüzde büyük bölümü kapalı yöntemle yapılan bir girişimdir. Bezin karın arka duvarına yerleşmiş olması ve boyutunun küçük kalması bu yöntemi uygun kılar. Kapalı girişimde küçük kesilerden yerleştirilen kamera ve ince aletler kullanılır. Kesi küçük olduğu için ağrı azalır, ayağa kalkma erkene çekilir ve hastanede kalış kısalır. Yöntemin uygun olmadığı durumlar ise kitlenin büyüklüğü ve çevre dokularla ilişkisiyle belirlenir. Bu yazıda karından ve sırttan yapılan girişimlerin farkını, damar güvenliğini, açık ameliyat gerektiren durumları ve iyileşme düzenini anlatıyorum.

Kapalı Girişimde Karından mı Sırttan mı Girilir?

Kapalı girişimde hem karın boşluğundan hem de sırt bölgesinden girilebilir. Karından yapılan girişimde kişi yan yatırılır ve karın boşluğu gazla genişletilir. Bu yolda çalışma alanı geniştir ve çevre organlar doğrudan görülür. Büyük kitlelerde ve komşu organlarla ilişkinin değerlendirilmesi gereken durumlarda bu yolu yeğlerim. Sırttan yapılan girişimde ise karın boşluğuna hiç girilmez. Kişi yüzüstü yatırılır ve bezin bulunduğu bölgeye arkadan doğrudan ulaşılır. Bu yolda bağırsakların yer değiştirmesi gerekmez ve karın içi yapışıklık riski doğmaz. Hangi yolun seçileceğini kitlenin boyutu, kişinin vücut yapısı ve geçirilmiş ameliyatlar belirler. Böbreküstü bezi nedir sayfasında bezin komşuluklarını ayrıntılı biçimde anlattım.

Sırttan Yapılan Girişim Hangi Kişilerde Tercih Edilir?

Sırttan yapılan girişim, daha önce karın ameliyatı geçirmiş ve karın içinde yapışıklık beklenen kişilerde tercih edilir. Yapışıklık bulunan bir karında kapalı girişim uzar ve organ yaralanma tehlikesi artar. Arkadan yapılan girişimde bu bölgeye hiç girilmediği için sorun doğmaz. İki taraflı ameliyat gerektiren kişilerde de bu yolu seçerim, çünkü kişiyi ameliyat ortasında çevirmek gerekmez. Küçük kitlelerde çalışma alanı yeterli kalır ve işlem kısa sürer. Ameliyattan sonra ağrı daha az duyulur ve bağırsak çalışması erken başlar. Buna karşılık çalışma alanı dar olduğu için büyük kitlelerde uygun düşmez. Aşırı kilolu kişilerde arka duvardaki yağ dokusu girişimi güçleştirir. Bu nedenle yolu her kişide ayrı ayrı değerlendiririm.

Ameliyat Sırasında Damar Bağlantıları Nasıl Güvence Altına Alınır?

Ameliyat sırasında damar bağlantıları, bezin ana toplardamarı erken dönemde bulunup güvenli biçimde kapatılarak güvence altına alınır. Böbreküstü bezi boyutuna göre yoğun kanlanan bir organdır. Bezi besleyen küçük atardamarlar üç ayrı kaynaktan gelir ve dağınık biçimde yerleşir. Ana toplardamar ise sağda ve solda farklı yerlere açılır. Sağdaki damar kısa olduğu için işlemin en dikkat isteyen bölümünü oluşturur. Bu damarı bezle birlikte çevirerek değil, doğrudan görerek kapatırım. Hormon salgılayan kitlelerde damarın erken kapatılması, ameliyat sırasındaki tansiyon dalgalanmasını azaltır. Bu nedenle anestezi ekibiyle sürekli iletişim içinde çalışırım. Damar güvenliği bu ameliyatın sorunsuz biçimde tamamlanmasını belirleyen ana basamaktır.

Büyük Kitlelerde Kapalı Yöntem Neden Uygun Olmayabilir?

Büyük kitlelerde kapalı yöntem, çalışma alanı daraldığı ve kitlenin bütün olarak çıkarılması güçleştiği için uygun olmayabilir. Kitle büyüdükçe çevresindeki damar ağı da genişler ve kanama olasılığı artar. Aletlerle tutulan büyük bir kitlenin kapsülü kolay yırtılır. Kapsülün yırtılması, kötü huylu bir kitlede hücrelerin bölgeye dağılmasına yol açar. Görüntülemede çevre organlara uzanım ya da damar içine büyüme görülen kişilerde açık ameliyatı baştan planlarım. Kapalı başlanan bir ameliyatın açığa çevrilmesi bir eksiklik değil, güvenlik gereğidir. Kişiye bu olasılığı ameliyat öncesinde ayrıntılı biçimde anlatırım. Açığa geçiş kararı ameliyat sırasında görülen bulgulara göre verilir. Açık ameliyatta kesi daha uzun olur ve iyileşme süresi uzar. Buna karşılık kitlenin bütün olarak çıkarılması güvence altına alınır.

Kapalı Girişimden Sonra Yürümeye Ne Zaman Başlanır?

Kapalı girişimden sonra yürümeye çoğunlukla ameliyatı izleyen ilk saatlerde başlanır. Erken hareket, akciğerin havalanmasını destekler ve bacak damarlarında pıhtı gelişmesini önler. İlk kalkışın bir yakının ya da hemşirenin desteğiyle yapılmasını isterim. Aynı gün içinde ağızdan sıvı alımına geçilir ve bağırsak çalışması izlenir. Çoğu kişi birkaç gün içinde hastaneden ayrılır. Eve döndükten sonra günlük yürüyüş süresinin kademeli olarak artırılmasını öneririm. Ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan hareketler birkaç hafta ertelenir. Masa başı çalışmaya dönüş çoğu kişide kısa sürede gerçekleşir. Feokromositoma ameliyatı sayfasında hormon salgılayan kitlelerde izlenen ek adımları anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Böbreküstü bezi ameliyatı kaç saat sürer?
Süre kitlenin boyutuna, seçilen yola ve kişinin vücut yapısına göre değişir. Küçük kitlelerde işlem çoğunlukla birkaç saat içinde tamamlanır. Yapışıklık ya da kanama gibi güçlükler süreyi uzatabilir.
Ameliyattan sonra karında kaç kesi kalır?
Kapalı girişimde birkaç santimetrelik küçük kesiler açılır ve sayısı seçilen yola göre değişir. Bu kesiler iyileştikten sonra belirgin iz bırakmaz. Açık ameliyatta ise tek ve uzun bir kesi kullanılır.
Tek böbreküstü bezi alınınca vücut etkilenir mi?
Karşı bez sağlıklı ise vücut gereksinim duyduğu hormonları üretmeyi sürdürür. Kortizol salgılayan bir kitle çıkarıldığında karşı bez bir süre baskılı kalır ve geçici destek gerekir. Bu destek karşı bez toparlandığında kesilir.
Ameliyat öncesinde hangi hazırlık yapılır?
Hormon salgılayan kitlelerde ilaçla hazırlık dönemi uygulanır ve bu dönem haftalar sürebilir. Kan değerleri, tansiyon kayıtları ve kalp değerlendirmesi tamamlanır. Kullanılan kan sulandırıcı ilaçlar için ayrı bir plan yapılır.
Kapalı ameliyat açığa çevrilebilir mi?
Kanama, yoğun yapışıklık ya da kitlenin beklenenden geniş çıkması durumunda açığa geçilebilir. Bu karar güvenlik gereği verilir. Olasılığı ameliyat öncesinde kişiyle ayrıntılı biçimde konuşurum.
Böbreküstü bezi ameliyatından sonra ağrı ne kadar sürer?
Kapalı girişimden sonra ağrı çoğunlukla birkaç gün içinde belirgin biçimde azalır. Omuza vuran ağrı, kullanılan gazın etkisiyle ortaya çıkar ve kendiliğinden geçer. Ağrı kesici düzenini taburcu olurken yazılı olarak veririm.
Böbreküstü bezi ameliyatından sonra hastanede kaç gün kalınır?
Kapalı girişim yapılan kişilerin büyük bölümü birkaç gün içinde taburcu olur. Hormon salgılayan kitlelerde izlem süresi biraz uzayabilir. Taburcu kararını kan değerleri ve genel durum belirler.
İşe ve spora ne zaman dönülür?
Masa başı çalışmaya dönüş çoğu kişide kısa sürede gerçekleşir. Ağır kaldırma ve karın kaslarını zorlayan sporlar birkaç hafta ertelenir. Dönüş zamanını kesi iyileşmesine bakarak belirlerim.
Ameliyat sırasında tansiyon dalgalanması olur mu?
Hormon salgılayan kitlelerin elle tutulması sırasında tansiyon yükselebilir. Bez çıkarıldıktan sonra ise tansiyon hızla düşebilir. Bu nedenle anestezi ekibiyle birlikte çalışır ve damar bağlantılarını erken kapatırım.
İki böbreküstü bezi birden alınabilir mi?
Her iki bezde de tedavi gerektiren bir durum varsa iki bez birlikte çıkarılabilir. Bu kişilerde ömür boyu hormon desteği gerekir. Karar verilirken bezin bir bölümünü koruma seçeneğini de değerlendiririm.
Ameliyat sonrası hangi belirtide hemen başvurulur?
Ateş, kesi yerinden akıntı, karında şişme ve geçmeyen bulantı beklemeden başvurmayı gerektirir. Bacakta şişlik ve nefes darlığı da aynı gruptadır. Halsizlik ile birlikte tansiyon düşüklüğü de hemen değerlendirilir.
Çıkarılan böbreküstü bezinin patoloji sonucu ne zaman elime ulaşır?
Çıkarılan doku incelemeye gönderilir ve sonuç çoğunlukla birkaç hafta içinde tamamlanır. Ek boyama gerektiren durumlarda süre uzayabilir. Sonucu birlikte değerlendirmek üzere kontrol randevusu veririm.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. National Cancer Institute (NCI)
  2. World Health Organization (WHO) — Cancer
  3. PubMed — Surgical oncology
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Surgical Oncology