Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Basit, Komplike ve Kompleks Meme Kisti Arasındaki Fark Nedir?

Basit, komplike ve kompleks kist ayrımı kesenin içine ve duvarına bakılarak yapılır. Sınıfların ölçütlerini ve örnekleme kararını anlattım.

Ultrason raporunda basit, komplike ya da kompleks kist ifadesini gören hastalarım bu üç sözcüğün farkını sorar. Basit, komplike ve kompleks meme kisti arasındaki fark, kesenin içinin ve duvarının ultrasonda nasıl göründüğüne dayanır. Basit kist tümüyle sıvı doludur ve içinde yankı veren yapı bulunmaz. Komplike kistte içerikte ince bir tortu görülür, ancak duvar ince kalır ve katı bölüm bulunmaz. Kompleks kistte ise kalın duvar, bölme ya da içe doğru büyüyen katı bir bölüm yer alır. Bu yazıda üç sınıfın nasıl ayrıldığını ve hangisinde örnekleme gerektiğini anlatıyorum.

Ultrasonda Kist İçindeki Yankı Yoğunluğu Nasıl Değerlendirilir?

Ultrasonda kist içindeki yankı yoğunluğu, kesenin içinin çevre dokuya göre ne kadar koyu göründüğüne bakılarak değerlendirilir. Saf sıvı ses dalgasını içinden geçirir ve ekranda tümüyle siyah bir alan oluşturur. Kesenin arkasında ise parlak bir bant belirir, çünkü ses dalgası sıvıdan geçerken gücünü yitirmez. Bu iki bulgu bir arada görülürse kese basit kist olarak sınıflanır. İçeride soluk gri noktalar seçiliyorsa yankı veren bir içerik bulunuyor demektir. Yankının kesenin tümüne yayılması ile yalnız tabanda toplanması farklı anlam taşır. Cihazın kazanç ayarı yükseltildiğinde boş keselerde bile yalancı yankı görülebilir. Bu nedenle değerlendirmeyi ayar düşürülmüş bir görüntüde yinelerim. Kist sınıfları sayfasında ayrımın ölçütlerini ayrıntılı biçimde anlattım.

Komplike Kistte Görülen İnce Tortu Neden Oluşur?

Komplike kistte görülen ince tortu, kese içindeki hücre artıklarının ve protein yüklü içeriğin çökmesiyle oluşur. Kesenin duvarını döşeyen hücreler zaman içinde yenilenir ve eskiyenler kese boşluğuna dökülür. Bu artıklar sıvıdan ağır olduğu için tabana iner ve orada bir katman oluşturur. Kişi yan yattığında ya da uzun süre ayakta kaldığında katmanın yeri değişir. Hareketle yer değiştiren bir katman görülmesi, tortunun katı bir kitle olmadığını gösterir. Bu yüzden inceleme sırasında kişiden pozisyon değiştirmesini isterim. Kese içinde ayrıca eski kanamaya bağlı yıkım ürünleri de birikebilir. Komplike kist sınıfına giren keselerin çoğu iyi huyludur ve izlemle yönetilir. Meme kistleri sayfasında kist oluşumunu ele aldım.

Kompleks Kistte Duvar Kalınlığı ve Bölmeler Nasıl Ölçülür?

Kompleks kistte duvar kalınlığı ve bölmeler, ölçüm imleçleri duvara dik gelecek biçimde yerleştirilerek ölçülür. Duvar, kesenin sıvı içeriği ile çevre meme dokusu arasındaki ince çizgi olarak görülür. Bu çizginin belirli bir kalınlığı aşması kompleks kist sınıfına geçişi düşündürür. Bölmeler ise kesenin içini ikiye ya da daha çok gözeye ayıran ince perdelerdir. Perdenin kalınlığı ve üzerinde damarlanma bulunup bulunmadığı ayrıca kaydedilir. Renkli görüntüleme ile perde içinde kan akımı gösterilirse kuşku artar. İçe doğru büyüyen katı bir çıkıntı varsa boyutu ve tabanının genişliği ölçülür. Bu ölçümlerin tümü rapora yazılır ve örnekleme kararına temel oluşturur.

Kist İçine Kanama Olması Görüntüyü Nasıl Değiştirir?

Kist içine kanama olması, tümüyle koyu görünen bir keseyi içinde yankı taşıyan bir yapıya doğru değiştirir. Taze kan ilk saatlerde sıvı hâlde kalır ve görüntüde belirgin bir değişiklik yaratmayabilir. Kan pıhtılaştıkça kese içinde düzensiz sınırlı yoğunluklar belirir. Bu yoğunluklar katı bir kitleyi taklit edebilir ve gereksiz kaygıya yol açar. Ayrımı yapmak için renkli görüntüleme kullanılır, çünkü pıhtı içinde kan akımı görülmez. Kanama çoğunlukla ani başlayan ağrıyla birlikte ortaya çıkar. Kese zamanla küçülür ve içerik birkaç hafta içinde çözülür. Ayrım kesinleşmezse kesenin boşaltılmasını ya da doku örneklemesini gündeme getiririm.

Kistin Sınıfı Değiştiğinde Biyopsi Kararı Nasıl Verilir?

Kistin sınıfı değiştiğinde biyopsi kararı, yeni görüntüde katı bölüm bulunup bulunmadığına bakılarak verilir. Basit kist olarak izlenen bir kesede sonraki kontrolde tortu görülürse sınıf komplikeye kayar. Bu değişiklik tek başına örnekleme gerektirmez ve kontrol aralığı kısaltılarak izlenir. Kesede duvar kalınlaşması, bölme ya da içe doğru büyüyen bir çıkıntı ortaya çıkarsa sınıf komplekse yükselir. Kompleks sınıfa geçen keselerde doku örneklemesini planlarım. Örnekleme için çoğunlukla kalın iğne yöntemini yeğlerim, çünkü hedef katı bölümün kendisidir. Sıvının boşaltılması bu durumda tek başına yeterli kalmaz. Örnekleme yerine izlem seçilirse kontrol aralığını kısaltır ve değişimi yakından izlerim. Meme hastalıklarında tanı yöntemleri sayfasında görüntüleme basamaklarını anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Basit kist için kontrol gerekir mi?
Basit kist iyi huylu kabul edilir ve ayrı bir kontrol düzeni gerektirmez. Kişi yaşına uygun olağan tarama takvimini sürdürür. Yakınma ortaya çıkarsa değerlendirmeyi beklemeden yaparım.
Komplike kist zamanla basit kiste dönüşebilir mi?
Komplike kist zamanla basit kist görünümüne dönebilir. İçerideki tortu çözüldüğünde kese yeniden tümüyle koyu görünür. Bu değişiklik iyi huylu bir gidişi destekler ve kontrol aralığının açılmasını sağlar.
Kompleks kist her zaman ameliyat gerektirir mi?
Kompleks kist her zaman ameliyat gerektirmez. İlk adım çoğunlukla katı bölümden iğne ile örnek almaktır. Sonuç iyi huylu gelirse izlem sürdürülür, kuşkulu gelirse cerrahi çıkarma planlanır.
Kist sınıfı iki ayrı incelemede farklı yazılabilir mi?
Kist sınıflaması cihaz ayarına ve inceleyen hekimin değerlendirmesine göre bir miktar değişebilir. Bu yüzden eski görüntüleri yeni incelemeye götürmenizi isterim. Karşılaştırmalı değerlendirme, sınıf farklılıklarının çoğunu ortadan kaldırır.
Kist sınıflaması manyetik rezonans incelemesiyle de yapılır mı?
Kist sınıflamasının asıl yöntemi ultrasonografidir. Manyetik rezonans incelemesi, kesenin duvarında boya tutulumu olup olmadığını göstererek katkı sağlar. Yine de sınıf kararını ultrason bulguları üzerinden veririm.
Aynı memede farklı sınıflarda kistler bir arada bulunur mu?
Aynı memede basit, komplike ve kompleks keseler bir arada bulunabilir. Her kese kendi özelliklerine göre ayrı değerlendirilir. Örnekleme kararı, en kuşkulu özellikleri taşıyan keseye göre verilir.
Kist sınıfı menopozdan sonra değişir mi?
Menopozdan sonra hormon etkisi azaldığı için var olan keseler çoğunlukla küçülür. Küçülen keselerde içerik yoğunlaşabilir ve görüntüde tortu belirebilir. Menopozdan sonra yeni ortaya çıkan keseleri ise daha titiz değerlendiririm.
Basit kistte ağrı olması sınıfı değiştirir mi?
Ağrı, kist sınıflamasında kullanılan bir ölçüt değildir. Gergin ve büyük keseler ağrı yapabilir, ancak görüntüde basit kist özelliklerini korur. Ağrı yalnız boşaltma kararında rol oynar ve sınıfı etkilemez.
Kist sınıfı mamografide de belirlenebilir mi?
Mamografide kese, sınırları düzgün yuvarlak bir yoğunluk olarak görülür. Bu görüntü içinin sıvı mı yoksa katı mı olduğunu ayırt etmeye yetmez. Sınıflama bu nedenle ultrasonografi ile yapılır.
Komplike kistte kontrol aralığı ne kadar tutulur?
Komplike keselerde ilk kontrolü çoğunlukla altıncı aya veririm. Değişiklik görülmezse aralık giderek açılır ve olağan tarama düzenine dönülür. İçerikte artış ya da duvarda kalınlaşma görülürse aralığı kısaltırım.
Kompleks kistte hangi bulgu örneklemeyi zorunlu kılar?
Kese içinde damarlanma gösteren katı bir çıkıntı bulunması örneklemeyi zorunlu kılar. Belirgin duvar kalınlaşması ve kalın bölmeler de aynı kararı doğurur. Bu bulgular varsa kalın iğne ile doku örneği alırım.
Kist sınıfı raporda yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Raporda sınıf belirtilmemişse kesenin içyapısını tarif eden cümlelere bakarım. Tümüyle koyu görünen ve arkasında parlak bant bulunan bir kese basit kist sayılır. Tanım yetersiz kalırsa incelemeyi yineletirim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes