Basit, Komplike ve Kompleks Meme Kisti Arasındaki Fark Nedir?
Basit, komplike ve kompleks kist ayrımı kesenin içine ve duvarına bakılarak yapılır. Sınıfların ölçütlerini ve örnekleme kararını anlattım.
Ultrason raporunda basit, komplike ya da kompleks kist ifadesini gören hastalarım bu üç sözcüğün farkını sorar. Basit, komplike ve kompleks meme kisti arasındaki fark, kesenin içinin ve duvarının ultrasonda nasıl göründüğüne dayanır. Basit kist tümüyle sıvı doludur ve içinde yankı veren yapı bulunmaz. Komplike kistte içerikte ince bir tortu görülür, ancak duvar ince kalır ve katı bölüm bulunmaz. Kompleks kistte ise kalın duvar, bölme ya da içe doğru büyüyen katı bir bölüm yer alır. Bu yazıda üç sınıfın nasıl ayrıldığını ve hangisinde örnekleme gerektiğini anlatıyorum.
Ultrasonda Kist İçindeki Yankı Yoğunluğu Nasıl Değerlendirilir?
Ultrasonda kist içindeki yankı yoğunluğu, kesenin içinin çevre dokuya göre ne kadar koyu göründüğüne bakılarak değerlendirilir. Saf sıvı ses dalgasını içinden geçirir ve ekranda tümüyle siyah bir alan oluşturur. Kesenin arkasında ise parlak bir bant belirir, çünkü ses dalgası sıvıdan geçerken gücünü yitirmez. Bu iki bulgu bir arada görülürse kese basit kist olarak sınıflanır. İçeride soluk gri noktalar seçiliyorsa yankı veren bir içerik bulunuyor demektir. Yankının kesenin tümüne yayılması ile yalnız tabanda toplanması farklı anlam taşır. Cihazın kazanç ayarı yükseltildiğinde boş keselerde bile yalancı yankı görülebilir. Bu nedenle değerlendirmeyi ayar düşürülmüş bir görüntüde yinelerim. Kist sınıfları sayfasında ayrımın ölçütlerini ayrıntılı biçimde anlattım.
Komplike Kistte Görülen İnce Tortu Neden Oluşur?
Komplike kistte görülen ince tortu, kese içindeki hücre artıklarının ve protein yüklü içeriğin çökmesiyle oluşur. Kesenin duvarını döşeyen hücreler zaman içinde yenilenir ve eskiyenler kese boşluğuna dökülür. Bu artıklar sıvıdan ağır olduğu için tabana iner ve orada bir katman oluşturur. Kişi yan yattığında ya da uzun süre ayakta kaldığında katmanın yeri değişir. Hareketle yer değiştiren bir katman görülmesi, tortunun katı bir kitle olmadığını gösterir. Bu yüzden inceleme sırasında kişiden pozisyon değiştirmesini isterim. Kese içinde ayrıca eski kanamaya bağlı yıkım ürünleri de birikebilir. Komplike kist sınıfına giren keselerin çoğu iyi huyludur ve izlemle yönetilir. Meme kistleri sayfasında kist oluşumunu ele aldım.
Kompleks Kistte Duvar Kalınlığı ve Bölmeler Nasıl Ölçülür?
Kompleks kistte duvar kalınlığı ve bölmeler, ölçüm imleçleri duvara dik gelecek biçimde yerleştirilerek ölçülür. Duvar, kesenin sıvı içeriği ile çevre meme dokusu arasındaki ince çizgi olarak görülür. Bu çizginin belirli bir kalınlığı aşması kompleks kist sınıfına geçişi düşündürür. Bölmeler ise kesenin içini ikiye ya da daha çok gözeye ayıran ince perdelerdir. Perdenin kalınlığı ve üzerinde damarlanma bulunup bulunmadığı ayrıca kaydedilir. Renkli görüntüleme ile perde içinde kan akımı gösterilirse kuşku artar. İçe doğru büyüyen katı bir çıkıntı varsa boyutu ve tabanının genişliği ölçülür. Bu ölçümlerin tümü rapora yazılır ve örnekleme kararına temel oluşturur.
Kist İçine Kanama Olması Görüntüyü Nasıl Değiştirir?
Kist içine kanama olması, tümüyle koyu görünen bir keseyi içinde yankı taşıyan bir yapıya doğru değiştirir. Taze kan ilk saatlerde sıvı hâlde kalır ve görüntüde belirgin bir değişiklik yaratmayabilir. Kan pıhtılaştıkça kese içinde düzensiz sınırlı yoğunluklar belirir. Bu yoğunluklar katı bir kitleyi taklit edebilir ve gereksiz kaygıya yol açar. Ayrımı yapmak için renkli görüntüleme kullanılır, çünkü pıhtı içinde kan akımı görülmez. Kanama çoğunlukla ani başlayan ağrıyla birlikte ortaya çıkar. Kese zamanla küçülür ve içerik birkaç hafta içinde çözülür. Ayrım kesinleşmezse kesenin boşaltılmasını ya da doku örneklemesini gündeme getiririm.
Kistin Sınıfı Değiştiğinde Biyopsi Kararı Nasıl Verilir?
Kistin sınıfı değiştiğinde biyopsi kararı, yeni görüntüde katı bölüm bulunup bulunmadığına bakılarak verilir. Basit kist olarak izlenen bir kesede sonraki kontrolde tortu görülürse sınıf komplikeye kayar. Bu değişiklik tek başına örnekleme gerektirmez ve kontrol aralığı kısaltılarak izlenir. Kesede duvar kalınlaşması, bölme ya da içe doğru büyüyen bir çıkıntı ortaya çıkarsa sınıf komplekse yükselir. Kompleks sınıfa geçen keselerde doku örneklemesini planlarım. Örnekleme için çoğunlukla kalın iğne yöntemini yeğlerim, çünkü hedef katı bölümün kendisidir. Sıvının boşaltılması bu durumda tek başına yeterli kalmaz. Örnekleme yerine izlem seçilirse kontrol aralığını kısaltır ve değişimi yakından izlerim. Meme hastalıklarında tanı yöntemleri sayfasında görüntüleme basamaklarını anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Basit kist için kontrol gerekir mi?
Komplike kist zamanla basit kiste dönüşebilir mi?
Kompleks kist her zaman ameliyat gerektirir mi?
Kist sınıfı iki ayrı incelemede farklı yazılabilir mi?
Kist sınıflaması manyetik rezonans incelemesiyle de yapılır mı?
Aynı memede farklı sınıflarda kistler bir arada bulunur mu?
Kist sınıfı menopozdan sonra değişir mi?
Basit kistte ağrı olması sınıfı değiştirir mi?
Kist sınıfı mamografide de belirlenebilir mi?
Komplike kistte kontrol aralığı ne kadar tutulur?
Kompleks kistte hangi bulgu örneklemeyi zorunlu kılar?
Kist sınıfı raporda yazmıyorsa ne yapmalıyım?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.