Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Vakum Destekli Eksizyon Hangi Meme Lezyonlarında Yeterlidir?

Vakum destekli eksizyon küçük ve iyi huylu meme lezyonlarında yeterli olur. Yöntemin sınırlarını ve işlem sonrası izlemi anlattım.

İyi huylu bir kitlesi olan hastalarım, ameliyathaneye girmeden bu kitleyi aldırmanın yolunu sorar. Vakum destekli eksizyon, küçük boyutlu ve iyi huylu özellikler taşıyan meme lezyonlarında yeterli olur. Yöntem, biyopside kullanılan düzeneğin daha çok sayıda parça alacak biçimde sürdürülmesine dayanır. Kitlenin görüntüleme üzerinde tümüyle kaybolması hedeflenir. Kötü huylu olduğu bilinen ya da kuşkulu özellikler taşıyan lezyonlarda bu yöntem yeterli kalmaz. Bu yazıda boyut sınırını, cerrahi yerine neden seçildiğini, sonucun nasıl gösterildiğini ve sonraki görüntüleme düzenini anlatıyorum.

Vakumla Çıkarma Hangi Boyuta Kadar Uygulanabilir?

Vakumla çıkarma, sınırları belirgin ve boyutu küçük kalan kitlelerde uygulanabilir. Uygulanabilecek üst boyut kesin bir sayıyla değil, memenin hacmine ve kitlenin yerine göre belirlenir. Boyut büyüdükçe alınması gereken parça sayısı artar ve işlem süresi uzar. Uzayan işlemde uyuşturucu ilaç gereksinimi ve kanama olasılığı da yükselir. Kitle büyükse geride küçük parçalar kalması olasılığı belirginleşir. Bu nedenle sınırı aşan kitlelerde cerrahi çıkarmayı yeğlerim. Boyutun yanında kitlenin memedeki yeri de karar üzerinde etkili olur. Deriye ya da göğüs duvarına çok yakın duran kitlelerde iğnenin çalışma alanı daralır. Kararı verirken kitlenin boyutunu, yerini ve kişinin meme dokusunun kalınlığını birlikte değerlendiririm.

İyi Huylu Küçük Kitlelerde Cerrahi Yerine Neden Seçilebilir?

İyi huylu küçük kitlelerde vakumla çıkarma, genel anestezi ve ameliyathane gerektirmediği için cerrahi yerine seçilebilir. İşlem bölgesel uyuşturma ile yapılır ve kişi aynı gün evine döner. Deriye açılan giriş birkaç milimetre genişliğinde kalır, bu yüzden görünen iz küçüktür. Meme dokusundan çıkarılan hacim de cerrahi çıkarmaya göre sınırlı olur. Bu iki nedenle memenin biçimi çoğu kişide korunur. İşlem ultrason ekranında izlenerek yapıldığı için hedef sürekli görülür. İyileşme süreci kısadır ve kişi ertesi gün olağan işine döner. Buna karşılık yöntem her kitleye uygun değildir ve seçim görüntüleme bulgularına göre yapılır. Vakum destekli biyopsi sayfasında aynı düzeneğin tanı amacıyla kullanımını anlattım.

İşlem Sonrası Görüntülemede Lezyonun Kalmadığı Nasıl Gösterilir?

İşlem sonrası görüntülemede lezyonun kalmadığı, aynı bölgenin ultrasonografi ile yeniden taranmasıyla gösterilir. İlk kontrol çoğunlukla işlemin hemen ardından, kişi henüz masadayken yapılır. Bu taramada kitlenin yerinde yalnız sıvı ve hava toplanması görülür. Hava kabarcıkları görüntüyü gölgeleyebildiği için asıl değerlendirmeyi birkaç hafta sonra yinelerim. Kireçlenme nedeniyle yapılan işlemlerde ise parçaların röntgen görüntüsü alınır ve kirecin çıkarıldığı gösterilir. Mamografi ile yapılan kontrolde bırakılan işaretleyici bölgeyi gösterir. Geride küçük bir kalıntı görülürse işlemi yinelemek ya da cerrahi çıkarmaya geçmek gerekir. Sonucu yalnız görüntüye değil, patoloji raporuna da bakarak değerlendiririm.

Çıkarılan Parçalarda Cerrahi Sınır Değerlendirmesi Neden Yapılamaz?

Çıkarılan parçalarda cerrahi sınır değerlendirmesi, doku bütün olarak değil küçük parçalar hâlinde alındığı için yapılamaz. Cerrahi sınır, çıkarılan dokunun dış yüzeyinin boya ile işaretlenmesi ve hastalığın bu yüzeye uzaklığının ölçülmesiyle belirlenir. Vakum düzeneğinde her parça ayrı ayrı toplanır ve parçaların birbirine göre yönü kaybolur. Patoloji uzmanı hangi yüzün dışa baktığını bilemediği için uzaklık ölçemez. Bu nedenle yöntem, sınır bildirilmesi gereken kötü huylu lezyonlarda yeterli kalmaz. Örnekleme sırasında beklenmedik biçimde kötü huylu bir sonuç çıkarsa cerrahi çıkarma planlanır. İkinci girişimde işaretleyicinin çevresindeki doku bütün olarak alınır ve sınır o zaman bildirilir. Bu olasılığı işlemden önce kişiye ayrıntılı biçimde anlatırım. Meme hastalıkları ve cerrahisi sayfasında cerrahi seçenekleri bir arada topladım.

İşlemden Sonra Aynı Bölge Hangi Aralıkla Görüntülenir?

İşlemden sonra aynı bölge, ilk yıl içinde birkaç aylık aralıklarla görüntülenir. İlk kontrolü çoğunlukla altıncı aya veririm. Bu kontrolde işlem yerindeki sıvı toplanmasının çekilip çekilmediğine ve kitlenin yeniden görülüp görülmediğine bakarım. İkinci kontrolü birinci yılın sonunda yaparım. Sonraki yıllarda kişi yaşına uygun olağan tarama düzenine döner. İşlem sırasında bırakılan işaret, kontrol eden hekime bölgeyi gösterir ve karşılaştırmayı kolaylaştırır. Aynı bölgede yeniden kitle görülürse doku örneklemesini yinelerim. Kontroller arasında ele gelen yeni bir değişiklik fark edilirse beklenmeden başvurulmasını isterim.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Vakum destekli eksizyon ameliyathanede mi yapılır?
Vakum destekli eksizyon çoğunlukla görüntüleme birimindeki bir işlem odasında yapılır. Ameliyathane ve genel anestezi gerekmez. İşlemden sonra kişi kısa bir dinlenmenin ardından evine döner.
Vakum destekli eksizyondan sonra kitle yeniden oluşur mu?
Çıkarılan kitlenin aynı yerde yeniden görülmesi seyrek karşılaşılan bir durumdur. Geride kalan küçük bir parça zamanla büyüyebilir ve kontrolde yeniden saptanabilir. Bu nedenle ilk yıl içindeki görüntüleme kontrollerini aksatmamanızı isterim.
Fibroadenom vakumla çıkarılabilir mi?
Küçük ve sınırları belirgin fibroadenomlar vakum düzeneğiyle çıkarılabilir. Tanının iğne biyopsisiyle doğrulanmış olması gerekir. Büyük ya da hızla büyüyen fibroadenomlarda cerrahi çıkarmayı yeğlerim.
Vakum destekli eksizyon için hangi tetkikler istenir?
İşlemden önce güncel ultrasonografi ve gerekiyorsa mamografi isterim. Kanama eğilimini değerlendirmek için kan sayımı ve pıhtılaşma testleri de istenir. Kullandığınız ilaçların listesini görüşmeye getirmenizi ayrıca beklerim.
Vakumla çıkarma sonrası memede boşluk hissedilir mi?
İşlemden sonraki ilk günlerde çıkarılan bölgede yumuşak bir boşluk hissedilebilir. Boşluk kan ve doku sıvısıyla dolar, sonraki haftalarda çevre doku yerini alır. Aylar içinde bölge sertleşerek çevresine benzer bir kıvam kazanır.
Vakum destekli eksizyon sonrasında ne kadar dinlenmek gerekir?
İşlem günü dinlenmenizi, ertesi gün olağan işinize dönmenizi öneririm. Ağır kaldırma ve göğüs kaslarını zorlayan hareketler bir hafta ertelenir. Ağrı ya da şişlik sürerse dinlenme süresini uzatırım.
Birden çok kitle aynı seansta vakumla çıkarılabilir mi?
Birbirine yakın duran küçük kitleler aynı seansta çıkarılabilir. Uzak bölümlerde duran kitlelerde ise ayrı girişler gerekir ve işlem süresi uzar. Toplam alınacak doku hacmi fazlaysa işlemi ikiye bölerim.
Vakum destekli eksizyondan sonra dikiş alınması gerekir mi?
Deriye açılan giriş küçük olduğu için çoğunlukla dikiş atılmaz. Yapışkan bant ya da tek bir eriyen dikiş yeterli kalır. Dikiş atılmışsa kendiliğinden eridiği için ayrıca alınması gerekmez.
Vakumla çıkarılan doku patolojiye gönderilir mi?
Çıkarılan parçaların tümü patoloji birimine gönderilir. İnceleme sonucunda tanı doğrulanır ya da beklenmedik bir bulgu ortaya çıkar. Sonucu görüntüleme bulgularıyla birlikte değerlendiririm.
Vakum destekli eksizyon emziren kişilerde uygulanabilir mi?
Emzirme döneminde işlem uygulanabilir, ancak zorunlu olmadıkça ertelemeyi yeğlerim. Meme dokusu bu dönemde daha damarlıdır ve kanama olasılığı artar. Süt kanalından sızıntı gelişme olasılığını da hesaba katarım.
Vakumla çıkarma işlemi hangi durumda yarıda kesilir?
Kanama denetlenemiyorsa ya da kişi işlemi sürdüremeyecek kadar rahatsız olduysa işlem durdurulur. Hedefin ekranda kaybolması da işlemi kesmek için yeterli nedendir. Böyle durumlarda bölgeye bası uygulanır ve yeni bir plan yapılır.
Vakum destekli eksizyon sonrası mamografi görüntüsü değişir mi?
İşlem yerinde ilk aylarda yoğunluk artışı ve küçük hava kabarcıkları görülür. Bu değişiklikler zamanla silinir ve yerinde ince bir yara dokusu izi kalır. Yeni çekimin eski görüntülerle karşılaştırılabilmesi için işlem tarihini belirtmenizi isterim.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes