Vakum Destekli Eksizyon Hangi Meme Lezyonlarında Yeterlidir?
Vakum destekli eksizyon küçük ve iyi huylu meme lezyonlarında yeterli olur. Yöntemin sınırlarını ve işlem sonrası izlemi anlattım.
İyi huylu bir kitlesi olan hastalarım, ameliyathaneye girmeden bu kitleyi aldırmanın yolunu sorar. Vakum destekli eksizyon, küçük boyutlu ve iyi huylu özellikler taşıyan meme lezyonlarında yeterli olur. Yöntem, biyopside kullanılan düzeneğin daha çok sayıda parça alacak biçimde sürdürülmesine dayanır. Kitlenin görüntüleme üzerinde tümüyle kaybolması hedeflenir. Kötü huylu olduğu bilinen ya da kuşkulu özellikler taşıyan lezyonlarda bu yöntem yeterli kalmaz. Bu yazıda boyut sınırını, cerrahi yerine neden seçildiğini, sonucun nasıl gösterildiğini ve sonraki görüntüleme düzenini anlatıyorum.
Vakumla Çıkarma Hangi Boyuta Kadar Uygulanabilir?
Vakumla çıkarma, sınırları belirgin ve boyutu küçük kalan kitlelerde uygulanabilir. Uygulanabilecek üst boyut kesin bir sayıyla değil, memenin hacmine ve kitlenin yerine göre belirlenir. Boyut büyüdükçe alınması gereken parça sayısı artar ve işlem süresi uzar. Uzayan işlemde uyuşturucu ilaç gereksinimi ve kanama olasılığı da yükselir. Kitle büyükse geride küçük parçalar kalması olasılığı belirginleşir. Bu nedenle sınırı aşan kitlelerde cerrahi çıkarmayı yeğlerim. Boyutun yanında kitlenin memedeki yeri de karar üzerinde etkili olur. Deriye ya da göğüs duvarına çok yakın duran kitlelerde iğnenin çalışma alanı daralır. Kararı verirken kitlenin boyutunu, yerini ve kişinin meme dokusunun kalınlığını birlikte değerlendiririm.
İyi Huylu Küçük Kitlelerde Cerrahi Yerine Neden Seçilebilir?
İyi huylu küçük kitlelerde vakumla çıkarma, genel anestezi ve ameliyathane gerektirmediği için cerrahi yerine seçilebilir. İşlem bölgesel uyuşturma ile yapılır ve kişi aynı gün evine döner. Deriye açılan giriş birkaç milimetre genişliğinde kalır, bu yüzden görünen iz küçüktür. Meme dokusundan çıkarılan hacim de cerrahi çıkarmaya göre sınırlı olur. Bu iki nedenle memenin biçimi çoğu kişide korunur. İşlem ultrason ekranında izlenerek yapıldığı için hedef sürekli görülür. İyileşme süreci kısadır ve kişi ertesi gün olağan işine döner. Buna karşılık yöntem her kitleye uygun değildir ve seçim görüntüleme bulgularına göre yapılır. Vakum destekli biyopsi sayfasında aynı düzeneğin tanı amacıyla kullanımını anlattım.
İşlem Sonrası Görüntülemede Lezyonun Kalmadığı Nasıl Gösterilir?
İşlem sonrası görüntülemede lezyonun kalmadığı, aynı bölgenin ultrasonografi ile yeniden taranmasıyla gösterilir. İlk kontrol çoğunlukla işlemin hemen ardından, kişi henüz masadayken yapılır. Bu taramada kitlenin yerinde yalnız sıvı ve hava toplanması görülür. Hava kabarcıkları görüntüyü gölgeleyebildiği için asıl değerlendirmeyi birkaç hafta sonra yinelerim. Kireçlenme nedeniyle yapılan işlemlerde ise parçaların röntgen görüntüsü alınır ve kirecin çıkarıldığı gösterilir. Mamografi ile yapılan kontrolde bırakılan işaretleyici bölgeyi gösterir. Geride küçük bir kalıntı görülürse işlemi yinelemek ya da cerrahi çıkarmaya geçmek gerekir. Sonucu yalnız görüntüye değil, patoloji raporuna da bakarak değerlendiririm.
Çıkarılan Parçalarda Cerrahi Sınır Değerlendirmesi Neden Yapılamaz?
Çıkarılan parçalarda cerrahi sınır değerlendirmesi, doku bütün olarak değil küçük parçalar hâlinde alındığı için yapılamaz. Cerrahi sınır, çıkarılan dokunun dış yüzeyinin boya ile işaretlenmesi ve hastalığın bu yüzeye uzaklığının ölçülmesiyle belirlenir. Vakum düzeneğinde her parça ayrı ayrı toplanır ve parçaların birbirine göre yönü kaybolur. Patoloji uzmanı hangi yüzün dışa baktığını bilemediği için uzaklık ölçemez. Bu nedenle yöntem, sınır bildirilmesi gereken kötü huylu lezyonlarda yeterli kalmaz. Örnekleme sırasında beklenmedik biçimde kötü huylu bir sonuç çıkarsa cerrahi çıkarma planlanır. İkinci girişimde işaretleyicinin çevresindeki doku bütün olarak alınır ve sınır o zaman bildirilir. Bu olasılığı işlemden önce kişiye ayrıntılı biçimde anlatırım. Meme hastalıkları ve cerrahisi sayfasında cerrahi seçenekleri bir arada topladım.
İşlemden Sonra Aynı Bölge Hangi Aralıkla Görüntülenir?
İşlemden sonra aynı bölge, ilk yıl içinde birkaç aylık aralıklarla görüntülenir. İlk kontrolü çoğunlukla altıncı aya veririm. Bu kontrolde işlem yerindeki sıvı toplanmasının çekilip çekilmediğine ve kitlenin yeniden görülüp görülmediğine bakarım. İkinci kontrolü birinci yılın sonunda yaparım. Sonraki yıllarda kişi yaşına uygun olağan tarama düzenine döner. İşlem sırasında bırakılan işaret, kontrol eden hekime bölgeyi gösterir ve karşılaştırmayı kolaylaştırır. Aynı bölgede yeniden kitle görülürse doku örneklemesini yinelerim. Kontroller arasında ele gelen yeni bir değişiklik fark edilirse beklenmeden başvurulmasını isterim.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Vakum destekli eksizyon ameliyathanede mi yapılır?
Vakum destekli eksizyondan sonra kitle yeniden oluşur mu?
Fibroadenom vakumla çıkarılabilir mi?
Vakum destekli eksizyon için hangi tetkikler istenir?
Vakumla çıkarma sonrası memede boşluk hissedilir mi?
Vakum destekli eksizyon sonrasında ne kadar dinlenmek gerekir?
Birden çok kitle aynı seansta vakumla çıkarılabilir mi?
Vakum destekli eksizyondan sonra dikiş alınması gerekir mi?
Vakumla çıkarılan doku patolojiye gönderilir mi?
Vakum destekli eksizyon emziren kişilerde uygulanabilir mi?
Vakumla çıkarma işlemi hangi durumda yarıda kesilir?
Vakum destekli eksizyon sonrası mamografi görüntüsü değişir mi?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.