Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Meme Kisti Aspirasyonu Hangi Kistlerde Uygulanır?

Kist aspirasyonu ağrı yapan büyük kistlerde ve kuşkulu içerikli keselerde uygulanır. İşlem adımlarını ve sonraki denetimi anlattım.

Ultrasonda kist saptanan hastalarım, bu kesenin boşaltılmasının gerekip gerekmediğini sorar. Meme kisti aspirasyonu, ağrı yapan büyük kistlerde ve içeriği kuşku uyandıran keselerde uygulanır. Yakınma vermeyen küçük basit kistlerde ise boşaltma gerekmez ve izlem yeterli olur. Karar verirken kistin boyutunu, kişinin şikâyetini ve ultrason görüntüsündeki özellikleri birlikte tartarım. Bu yazıda aspirasyon kararını, işlemin adımlarını, iğne seçimini, sıvının ne zaman incelendiğini ve sonraki denetimi anlatıyorum.

Aspirasyon Kararında Kist Boyutu ve Şikâyet Nasıl Birleştirilir?

Aspirasyon kararında kist boyutu ile kişinin şikâyeti, birbirini tamamlayan iki ölçüt olarak birleştirilir. Küçük ve ağrı yapmayan bir kese, boyutu yıllarca değişmese bile boşaltılmaz. Aynı boyuttaki bir kese gerginlik ve zonklayıcı ağrı yapıyorsa boşaltmayı gündeme getiririm. Hızla büyüyen ve memede görünür bir kabartı oluşturan keselerde de aspirasyon uygulanır. Elle muayenede sert ve gergin hissedilen bir kesenin boşaltılması kişinin kaygısını da azaltır. Ultrasonda kesenin içi tümüyle koyu görünüyorsa işlem yalnız rahatlama amacıyla yapılır. İçeride yankı veren bir bölüm varsa aspirasyonun amacı değişir ve inceleme öne çıkar. Kesenin adet döngüsüyle değişip değişmediğini de sorarım, çünkü döngüyle küçülen keselerde acele etmem. Meme kisti sayfasında kistlerin nasıl oluştuğunu anlattım.

Aspirasyon Ultrason Eşliğinde Hangi Adımlarla Yapılır?

Aspirasyon ultrason eşliğinde, kesenin ekranda ortalanması ve iğnenin görüntü üzerinde izlenerek ilerletilmesi adımlarıyla yapılır. Kişi sırtüstü yatar ve işlem yapılacak taraftaki kolunu başının altına alır. Deri temizlenir ve giriş noktasına bölgesel uyuşturma uygulanır. İğne, ultrason probunun kenarından cilde eğik açıyla sokulur ve ekranda parlak bir çizgi olarak görülür. Ucu kesenin içine girdiğinde şırıngaya hafif bir çekme uygulanır. Sıvı geldikçe kesenin duvarları birbirine yaklaşır ve görüntüdeki koyu alan küçülür. Kese tümüyle boşaldığında iğne geri çekilir ve bölgeye birkaç dakika bası yapılır. İşlem sonunda yapışkan bant yeterli olur ve dikiş gerekmez. Kist aspirasyonu sayfasında işlemi adım adım anlattım.

Kist Aspirasyonunda Hangi Kalınlıkta İğne Kullanılır?

Kist aspirasyonunda çoğunlukla kan alırken kullanılana benzer incelikte bir iğne kullanılır. İnce iğne deriden kolay geçer ve işlem sırasında duyulan rahatsızlığı azaltır. Sıvı akıcıysa bu kalınlık boşaltma için yeterli kalır. İçerik koyu ve yoğunsa ince iğne tıkanabilir, bu durumda bir numara kalın iğneye geçerim. Uzun süre durmuş keselerde içerik macun kıvamına gelebilir ve boşaltma güçleşir. Boşaltılamayan koyu içerikli keselerde işlemi zorlamam. Zorlamak yerine görüntülemeyi yineler ve gerekirse doku örneklemesi planlarım. İğnenin uzunluğu da kesenin derinliğine göre seçilir.

Boşaltılan Sıvı Hangi Durumda Patolojiye Gönderilir?

Boşaltılan sıvı, rengi kanlı olduğunda ya da kese boşaldıktan sonra yerinde bir kitle kaldığında patolojiye gönderilir. Basit keselerden gelen sıvı çoğunlukla saman sarısı, yeşilimsi ya da koyu kahverengi görünür. Bu renkler kesenin içindeki eski kan ürünlerinden ve protein birikiminden kaynaklanır ve inceleme gerektirmez. Taze kan içeren sıvı ise kese duvarında bir çıkıntı bulunabileceğini düşündürür. Aynı kesenin kısa aralıklarla yeniden dolması da örnekleme nedenidir. Sıvı gönderilecekse özel bir kaba alınır ve hücre incelemesi istenir. Kese boşaldıktan sonra yerinde kalan doku için ayrıca iğne biyopsisi planlarım. Sıvının yalnız rengine bakarak karar vermenin yetersiz kaldığını hastalarıma anlatırım.

Aspirasyondan Sonra Ultrason Denetimi Ne Zaman Yapılır?

Aspirasyondan sonra ultrason denetimi, işlemin hemen ardından ve birkaç hafta sonraki kontrolde yapılır. İşlem sırasındaki denetimde kesenin tümüyle boşalıp boşalmadığına bakılır. Geride kalan ince bir sıvı katmanı olağan sayılır ve ek girişim gerektirmez. Yerinde katı bir doku görülürse örnekleme aynı seansta planlanır. İkinci denetimi çoğunlukla birkaç hafta sonraya veririm. Bu kontrolde kesenin yeniden dolup dolmadığına ve duvarında kalınlaşma olup olmadığına bakarım. Yeniden dolan keselerde işlemi bir kez daha yineleyebilirim. Üçüncü kez dolan keselerde ise doku örneklemesini ya da cerrahi çıkarmayı gündeme getiririm. Kist sınıfları sayfasında ayrımı ayrıntılı biçimde anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Kist aspirasyonu için aç kalmak gerekir mi?
Kist aspirasyonu için aç kalmak gerekmez. İşlem bölgesel uyuşturma ile yapılır ve genel anestezi kullanılmaz. Olağan öğününüzü alıp gelmenizi öneririm.
Aspirasyondan sonra sütyen takmak gerekir mi?
İşlemden sonra destekleyici bir sütyen takmanızı isterim. Sütyen bölgeye hafif bası uygulayarak kesenin yeniden dolmasını ve morarmayı sınırlar. İlk gün sütyeni geceleri de takmanızı öneririm.
Kist boşaltıldıktan sonra ağrı hemen geçer mi?
Gerginlikten kaynaklanan ağrı çoğu kişide işlemin hemen ardından hafifler. İğne girişine bağlı hafif bir hassasiyet birkaç gün sürebilir. Ağrı işlemden sonra artıyorsa bölgeyi yeniden değerlendiririm.
Aspirasyon işlemi kaç dakika sürer?
Kist aspirasyonu hazırlıkla birlikte çoğunlukla on dakikayı geçmez. Sıvı koyu kıvamlıysa boşaltma biraz daha uzun sürer. İşlem sonrası bası ve kontrol taraması birkaç dakika daha alır.
Çok sayıda kisti olan kişide hepsi boşaltılır mı?
Çok sayıda kesesi bulunan kişilerde keselerin tümü boşaltılmaz. Yalnız yakınma yaratan ya da görüntülemede kuşku uyandıran keseler işleme alınır. Geri kalan keseler olağan izlem düzeni içinde değerlendirilir.
Aspirasyon sırasında hangi uyuşturma yapılır?
İşlemde deriye ve iğnenin geçeceği yola bölgesel uyuşturucu ilaç verilir. Yüzeye yakın ve ince iğneyle yapılan boşaltmalarda uyuşturma kimi zaman gerekmez. Kararı kesenin derinliğine ve kişinin isteğine göre veririm.
Kan sulandırıcı kullanan kişide kist aspirasyonu yapılabilir mi?
Kan sulandırıcı kullanan kişilerde aspirasyon çoğu kez yapılabilir, ancak hazırlık daha dikkatli yürütülür. İlacın kesilip kesilmeyeceğine, ilacı yazan hekimle görüşerek karar veririm. İşlem sonrası bası süresini bu kişilerde daha uzun tutarım.
Emziren kişide kist aspirasyonu uygulanabilir mi?
Emzirme döneminde ele gelen kese çoğunlukla süt birikmesine bağlıdır ve boşaltma yakınmayı hızla giderir. İşlem emzirmeye ara vermeyi gerektirmez. Boşaltılan içerik süt görünümündeyse tanıyı buna göre yazarım.
Aspirasyondan sonra memede morluk kalırsa ne yapmalıyım?
Küçük bir morluk olağan sayılır ve birkaç gün içinde silinir. İlk saatlerde buz uygulaması morarmayı sınırlar. Morluk büyüyor ya da bölge sertleşiyorsa bekletmeden görmek isterim.
Kist aspirasyonu meme dokusuna zarar verir mi?
Aspirasyon ince bir iğneyle yapıldığı için meme dokusunda kalıcı bir hasar bırakmaz. İşlem yerinde birkaç gün süren hassasiyet dışında yakınma beklenmez. Süt kanallarına ve emzirme yeteneğine de zarar vermez.
Aspirasyondan sonra ne zaman spor yapabilirim?
Hafif yürüyüşe aynı gün başlayabilirsiniz. Göğüs kaslarını zorlayan hareketleri birkaç gün ertelemenizi isterim. Ağrı sürerse dönüş süresini uzatırım.
Boşaltılan kist yeniden dolarsa ameliyat gerekir mi?
Yeniden dolan keselerde ilk seçenek boşaltmayı bir kez daha yinelemektir. Kısa aralıklarla üst üste dolan keselerde doku örneklemesini gündeme getiririm. Ameliyat, ancak örnekleme kuşkulu geldiğinde ya da yakınma sürekli duruma geldiğinde düşünülür.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Breast Diseases
  2. PubMed — Benign breast disease
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Benign Breast Disease
  4. National Cancer Institute (NCI) — Breast Changes