Kızılırmak Mah. 1450. Sok. No:13, Çukurambar / Ankara 0312 911 77 77
Sağlık Rehberi

Apandisit Ameliyatından Sonra Ne Zaman Yemek Yenir?

Apandisit ameliyatından sonra beslenmeye bağırsak hareketleri döndüğünde başlanır. Geçiş sırasını ve kaçınılacak yiyecekleri anlattım.

Apandisit ameliyatı olan hastalarımın ilk sorusu, ne zaman yemek yiyebilecekleridir. Ameliyattan sonra beslenmeye, bağırsak hareketlerinin geri döndüğünü gösteren belirtiler ortaya çıktığında başlanır. Delinmemiş apandisitte bu süre çoğu kişide kısadır ve aynı gün içinde sıvı gıdaya geçilir. Delinme gelişmiş hastalarda ise bağırsaklar geç çalıştığı için geçiş yavaşlar. Bu yazıda bağırsakların çalıştığının nasıl anlaşıldığını, sıvı gıdadan normal öğüne geçişi, ilk günlerde kaçınılacak yiyecekleri ve kusma sürerse hangi incelemenin gerektiğini anlatıyorum.

Bağırsak Hareketlerinin Geri Dönmesi Hangi Belirtilerle Anlaşılır?

Bağırsak hareketlerinin geri dönmesi, gaz çıkışının başlaması, karındaki şişkinliğin azalması ve bağırsak seslerinin duyulmasıyla anlaşılır. Ameliyat ve anestezi bağırsakların ritmini geçici olarak yavaşlatır. Bu dönemde karın hafifçe şişer ve bağırsak sesleri azalır. Hareketler geri döndüğünde hastam önce karnında hareket ve guruldama hisseder. Gaz çıkışı, geçişin yeniden kurulduğunu gösteren açık bir belirtidir. Bulantının geçmesi ve ağızdaki kuruluk hissinin azalması da olumlu bulgulardır. Erken dönemde yataktan kalkıp yürümek bu süreci hızlandırır. Hastalarımı ameliyattan birkaç saat sonra ayağa kaldırmayı yeğliyorum. Sakız çiğnemek de bağırsak hareketlerini uyaran basit bir yoldur.

Sıvı Gıdadan Normal Öğüne Geçiş Kaç Günde Tamamlanır?

Sıvı gıdadan normal öğüne geçiş, delinmemiş apandisitte çoğu kişide birkaç gün içinde tamamlanır. İlk adımda su ve berrak sıvılar küçük yudumlarla denenir. Bulantı ya da şişkinlik gelişmezse miktar kademeli olarak artırılır. Ardından çorba ve yoğurt gibi yumuşak gıdalara geçilir. Öğünler küçük ve sık düzenlendiğinde bağırsak daha rahat uyum sağlar. Katı gıdalara geçiş, gaz ve dışkı çıkışı düzene girdikten sonra yapılır. Geçiş sırasında karnın şişmesi ya da kusmanın başlaması bir basamak geri dönmeyi gerektirir. Süre hastadan hastaya değişir ve tek bir takvim herkese uymaz. Ben geçişi hastanın yakınmalarına bakarak yönlendiririm.

İlk Günlerde Hangi Yiyecekler Gaz ve Şişkinliği Artırır?

İlk günlerde kuru baklagiller, lahanagiller, gazlı içecekler ve çok yağlı yiyecekler gaz ile şişkinliği artırır. Bu yiyecekler bağırsakta fazla gaz oluşturarak yeni toparlanan hareketleri zorlar. Soğan ve sarımsak gibi keskin tatlar da erken dönemde rahatsızlık verir. Kızartmalar midede uzun süre kaldığı için bulantıyı artırabilir. Çok sıcak ve çok soğuk içecekler bağırsağı ani biçimde uyarır. Kahve ve koyu çay bir bölüm hastada ishale yol açar. Lifli gıdalara kademeli olarak dönülmesini istiyorum, çünkü ani artış şişkinlik yapar. Bol su içmek kabızlığı önler ve dışkı kıvamını yumuşatır. Safra kesesi alınan hastalarda da benzer bir geçiş uygulanır ve kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında bu dönemi ayrıca anlattım.

Delinmiş Apandisitte Beslenmeye Başlama Neden Gecikir?

Delinmiş apandisitte beslenmeye başlama, karın zarındaki iltihabın bağırsak hareketlerini durdurması nedeniyle gecikir. İltihaba uğrayan bağırsak duvarı kasılma düzenini geçici olarak yitirir. Bu dönemde verilen gıda mide ve bağırsakta birikir. Birikme bulantı, kusma ve karın şişkinliği oluşturur. Bu nedenle beslenmeyi bağırsak sesleri ve gaz çıkışı geri dönene kadar ertelerim. Beklerken sıvı ve besin desteği damardan verilir. Mideye yerleştirilen bir sonda gerektiğinde birikeni boşaltır. Antibiyotik tedavisi bu süre boyunca sürdürülür. Apandisit sayfasında delinmiş hastalığın seyrini ayrıntılı biçimde anlattım.

Yemekten Sonra Kusma Sürerse Hangi İnceleme Gerekir?

Yemekten sonra kusma sürerse, ayakta çekilen karın filmi ve gerektiğinde bilgisayarlı tomografi incelemesi gerekir. Kusmanın sürmesi, bağırsak geçişinin henüz kurulmadığını ya da yeni bir engel oluştuğunu düşündürür. Karın filmi, bağırsak içindeki hava ile sıvı düzeylerini gösterir. Tomografi, karın içinde iltihap toplanması ya da yapışıklık olup olmadığını ortaya koyar. Kan testlerinde iltihap göstergeleri ve tuz dengesi değerlendirilir. Kusma sürerken ağızdan beslenmeyi durdurur ve sıvıyı damardan veririm. Mide sondası hem hastayı rahatlatır hem de içeriğin niteliğini gösterir. Ateş, karın ağrısının artması ve gaz çıkışının kesilmesi tabloya eklenirse ameliyat seçeneği yeniden gündeme gelir. Apandisit ameliyatı sayfasında ameliyat sonrası izlem adımlarını anlattım.

Tıbbi inceleme: · Yayımlanma:

Sık sorulan sorular

Ameliyattan sonra ilk gün su içilebilir mi?
Delinmemiş apandisitte bulantı geçtikten sonra küçük yudumlarla su verilir. Miktar hastanın durumuna göre kademeli olarak artırılır. Bulantı ve şişkinlik sürüyorsa ağızdan alımı bir süre daha ertelerim.
Ameliyat sonrası kabızlık için ne yapılmalıdır?
Hareketsizlik ve ağrı kesici kullanımı bağırsak geçişini yavaşlatır. Bol su içmek, yürümek ve lifli gıdalara kademeli dönmek çoğu kişide yeterli olur. Gerekirse dışkı yumuşatıcı bir ilaç eklerim.
Apandisit ameliyatından sonra süt ürünleri yenebilir mi?
Yoğurt ve ayran çoğu hastada erken dönemde rahat tüketilir. Süt bir bölüm kişide şişkinlik ve gaz yapabilir. Yakınma gelişirse süt ürünlerini birkaç gün erteler, sonra yeniden denerim.
Ameliyat sonrası şişkinlik ne kadar sürer?
Kapalı ameliyatta karın boşluğunda kalan gaz birkaç gün içinde emilir. Bağırsak hareketleri düzene girdikçe şişkinlik geriler. Şişkinliğin artması ve gaz çıkışının kesilmesi ise değerlendirme gerektirir.
Taburcu olduktan sonra beslenme kısıtlaması sürer mi?
Bağırsak geçişi kurulduktan sonra kalıcı bir kısıtlama gerekmez. İlk haftalarda ağır ve çok yağlı öğünlerden kaçınmayı öneririm. Ardından hastalarımın büyük bölümü olağan beslenmesine döner.
Ameliyattan sonra ishal olursa ne yapılmalıdır?
Antibiyotik kullanımı bağırsak florasını değiştirerek sulu dışkılamaya yol açabilir. Kaybedilen sıvıyı yerine koymak ve öğünleri hafifletmek çoğu kişide yeterli olur. İshale ateş, kanlı dışkı ya da karın ağrısı eşlik ediyorsa değerlendirme isterim.
Ameliyat sonrası protein alımı neden önemsenir?
Yara iyileşmesi için yeni doku yapımına gerek duyulur. Protein bu yapımın temel yapı taşını sağlar. Bu nedenle beslenmeye geçildiğinde yumurta, yoğurt ve et gibi kaynakları öğünlere eklemelerini isterim.
Sakız çiğnemek bağırsakları gerçekten harekete geçirir mi?
Çiğneme hareketi sindirim sisteminde bir hazırlık tepkisi başlatır. Bu tepki mide ve bağırsak hareketlerinin daha erken dönmesine yardımcı olur. Basit ve zararsız bir uygulama olduğu için hastalarıma sık öneririm.
Ameliyat sonrası dönemde sigara içmek iyileşmeyi etkiler mi?
Sigara dokuya giden kanı azaltır ve yara iyileşmesini geciktirir. Öksürüğü artırdığı için kesi hattını da zorlar. Bu nedenle ameliyat çevresindeki dönemde sigaranın bırakılmasını isterim.
Çocuklarda ameliyat sonrası beslenme farklı mı düzenlenir?
Çocuklarda da sıra aynıdır ve önce sıvı gıdaya geçilir. Buna karşılık çocuklar sıvı kaybına daha çabuk girdiği için alımı yakından izlerim. İştah geri geldiğinde geçiş çoğunlukla erişkinlerden daha hızlı tamamlanır.
Ameliyattan sonra kilo kaybı olur mu?
İlk günlerdeki az beslenme ve sıvı değişimleri tartıda düşüşe yol açabilir. Bu kayıp çoğunlukla geçicidir ve beslenme düzene girdikçe geri alınır. Sürekli kilo kaybı varsa başka bir nedeni araştırırım.
Ağrı kesici ilaçlar bağırsak hareketlerini yavaşlatır mı?
Güçlü ağrı kesicilerin bir bölümü bağırsak hareketlerini baskılar. Bu etki gaz çıkışını geciktirir ve kabızlık yapar. Ağrıyı denetlerken bu ilaçların miktarını gereken en düşük düzeyde tutmaya çalışırım.

Kaynakça

Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.

  1. MedlinePlus — Appendicitis
  2. PubMed — Appendicitis
  3. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Appendicitis
  4. StatPearls (NCBI Bookshelf) — Pilonidal Disease