Apandisit Ameliyatından Sonra Ne Zaman Yemek Yenir?
Apandisit ameliyatından sonra beslenmeye bağırsak hareketleri döndüğünde başlanır. Geçiş sırasını ve kaçınılacak yiyecekleri anlattım.
Apandisit ameliyatı olan hastalarımın ilk sorusu, ne zaman yemek yiyebilecekleridir. Ameliyattan sonra beslenmeye, bağırsak hareketlerinin geri döndüğünü gösteren belirtiler ortaya çıktığında başlanır. Delinmemiş apandisitte bu süre çoğu kişide kısadır ve aynı gün içinde sıvı gıdaya geçilir. Delinme gelişmiş hastalarda ise bağırsaklar geç çalıştığı için geçiş yavaşlar. Bu yazıda bağırsakların çalıştığının nasıl anlaşıldığını, sıvı gıdadan normal öğüne geçişi, ilk günlerde kaçınılacak yiyecekleri ve kusma sürerse hangi incelemenin gerektiğini anlatıyorum.
Bağırsak Hareketlerinin Geri Dönmesi Hangi Belirtilerle Anlaşılır?
Bağırsak hareketlerinin geri dönmesi, gaz çıkışının başlaması, karındaki şişkinliğin azalması ve bağırsak seslerinin duyulmasıyla anlaşılır. Ameliyat ve anestezi bağırsakların ritmini geçici olarak yavaşlatır. Bu dönemde karın hafifçe şişer ve bağırsak sesleri azalır. Hareketler geri döndüğünde hastam önce karnında hareket ve guruldama hisseder. Gaz çıkışı, geçişin yeniden kurulduğunu gösteren açık bir belirtidir. Bulantının geçmesi ve ağızdaki kuruluk hissinin azalması da olumlu bulgulardır. Erken dönemde yataktan kalkıp yürümek bu süreci hızlandırır. Hastalarımı ameliyattan birkaç saat sonra ayağa kaldırmayı yeğliyorum. Sakız çiğnemek de bağırsak hareketlerini uyaran basit bir yoldur.
Sıvı Gıdadan Normal Öğüne Geçiş Kaç Günde Tamamlanır?
Sıvı gıdadan normal öğüne geçiş, delinmemiş apandisitte çoğu kişide birkaç gün içinde tamamlanır. İlk adımda su ve berrak sıvılar küçük yudumlarla denenir. Bulantı ya da şişkinlik gelişmezse miktar kademeli olarak artırılır. Ardından çorba ve yoğurt gibi yumuşak gıdalara geçilir. Öğünler küçük ve sık düzenlendiğinde bağırsak daha rahat uyum sağlar. Katı gıdalara geçiş, gaz ve dışkı çıkışı düzene girdikten sonra yapılır. Geçiş sırasında karnın şişmesi ya da kusmanın başlaması bir basamak geri dönmeyi gerektirir. Süre hastadan hastaya değişir ve tek bir takvim herkese uymaz. Ben geçişi hastanın yakınmalarına bakarak yönlendiririm.
İlk Günlerde Hangi Yiyecekler Gaz ve Şişkinliği Artırır?
İlk günlerde kuru baklagiller, lahanagiller, gazlı içecekler ve çok yağlı yiyecekler gaz ile şişkinliği artırır. Bu yiyecekler bağırsakta fazla gaz oluşturarak yeni toparlanan hareketleri zorlar. Soğan ve sarımsak gibi keskin tatlar da erken dönemde rahatsızlık verir. Kızartmalar midede uzun süre kaldığı için bulantıyı artırabilir. Çok sıcak ve çok soğuk içecekler bağırsağı ani biçimde uyarır. Kahve ve koyu çay bir bölüm hastada ishale yol açar. Lifli gıdalara kademeli olarak dönülmesini istiyorum, çünkü ani artış şişkinlik yapar. Bol su içmek kabızlığı önler ve dışkı kıvamını yumuşatır. Safra kesesi alınan hastalarda da benzer bir geçiş uygulanır ve kapalı safra kesesi ameliyatı sayfasında bu dönemi ayrıca anlattım.
Delinmiş Apandisitte Beslenmeye Başlama Neden Gecikir?
Delinmiş apandisitte beslenmeye başlama, karın zarındaki iltihabın bağırsak hareketlerini durdurması nedeniyle gecikir. İltihaba uğrayan bağırsak duvarı kasılma düzenini geçici olarak yitirir. Bu dönemde verilen gıda mide ve bağırsakta birikir. Birikme bulantı, kusma ve karın şişkinliği oluşturur. Bu nedenle beslenmeyi bağırsak sesleri ve gaz çıkışı geri dönene kadar ertelerim. Beklerken sıvı ve besin desteği damardan verilir. Mideye yerleştirilen bir sonda gerektiğinde birikeni boşaltır. Antibiyotik tedavisi bu süre boyunca sürdürülür. Apandisit sayfasında delinmiş hastalığın seyrini ayrıntılı biçimde anlattım.
Yemekten Sonra Kusma Sürerse Hangi İnceleme Gerekir?
Yemekten sonra kusma sürerse, ayakta çekilen karın filmi ve gerektiğinde bilgisayarlı tomografi incelemesi gerekir. Kusmanın sürmesi, bağırsak geçişinin henüz kurulmadığını ya da yeni bir engel oluştuğunu düşündürür. Karın filmi, bağırsak içindeki hava ile sıvı düzeylerini gösterir. Tomografi, karın içinde iltihap toplanması ya da yapışıklık olup olmadığını ortaya koyar. Kan testlerinde iltihap göstergeleri ve tuz dengesi değerlendirilir. Kusma sürerken ağızdan beslenmeyi durdurur ve sıvıyı damardan veririm. Mide sondası hem hastayı rahatlatır hem de içeriğin niteliğini gösterir. Ateş, karın ağrısının artması ve gaz çıkışının kesilmesi tabloya eklenirse ameliyat seçeneği yeniden gündeme gelir. Apandisit ameliyatı sayfasında ameliyat sonrası izlem adımlarını anlattım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Ameliyattan sonra ilk gün su içilebilir mi?
Ameliyat sonrası kabızlık için ne yapılmalıdır?
Apandisit ameliyatından sonra süt ürünleri yenebilir mi?
Ameliyat sonrası şişkinlik ne kadar sürer?
Taburcu olduktan sonra beslenme kısıtlaması sürer mi?
Ameliyattan sonra ishal olursa ne yapılmalıdır?
Ameliyat sonrası protein alımı neden önemsenir?
Sakız çiğnemek bağırsakları gerçekten harekete geçirir mi?
Ameliyat sonrası dönemde sigara içmek iyileşmeyi etkiler mi?
Çocuklarda ameliyat sonrası beslenme farklı mı düzenlenir?
Ameliyattan sonra kilo kaybı olur mu?
Ağrı kesici ilaçlar bağırsak hareketlerini yavaşlatır mı?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.