Apandisit Belirtileri Nelerdir?
Apandisitte ağrı göbek çevresinde başlar ve sağ alt karına yerleşir. Belirtilerin sırasını ve muayenede aranan bulguları anlattım.
Acil başvuruların sık nedenlerinden biri, sağ alt karında yerleşen ağrıdır. Apandisit belirtileri, göbek çevresinde başlayan belirsiz bir ağrının saatler içinde sağ alt karına yerleşmesi, iştahsızlık, bulantı ve hafif ateş biçiminde ortaya çıkar. Bu belirtiler bir sıra izler ve sıranın kendisi tanıda yol gösterir. Karın ağrısının çok sayıda nedeni bulunduğu için değerlendirmeyi muayene ve incelemelerle birlikte yürütürüm. Bu yazıda ağrının neden yer değiştirdiğini, belirtilerin hangi sırayla eklendiğini, muayenede aranan bulguyu, çocuk ile yaşlılardaki farkı ve belirsiz durumlarda gözlemin yerini anlatıyorum.
Ağrının Göbek Çevresinden Sağ Alt Karına Kayması Neden Tipiktir?
Ağrının göbek çevresinden sağ alt karına kayması, iltihabın önce organın içinde başlayıp sonra karın zarına ulaşması nedeniyle tipiktir. Apandis içindeki basınç arttığında organ duvarındaki sinirler uyarılır. Bu sinirler ağrının yerini tam olarak bildirmez ve beyin uyarıyı göbek çevresine yansıtır. Bu dönemde ağrı künt, yaygın ve yer olarak belirsiz hissedilir. İltihap ilerledikçe organın üzerini örten karın zarına ulaşır. Karın zarı ağrının yerini kesin olarak bildiren sinirler taşır. Bu aşamada ağrı sağ alt karına yerleşir ve keskinleşir. Ağrının yer değiştirmesi çoğu kişide saatler içinde tamamlanır. Apandisit sayfasında hastalığın nasıl geliştiğini ayrıntılı biçimde anlattım.
İştahsızlık, Bulantı ve Hafif Ateş Ağrıya Hangi Sırayla Eklenir?
İştahsızlık, bulantı ve hafif ateş ağrıya çoğunlukla bu sırayla eklenir. İştahsızlık çoğu kişide ilk belirtidir ve ağrıyla neredeyse aynı saatlerde başlar. Yemek isteğinin tümüyle kesilmesi, tanıyı destekleyen erken bir bulgudur. Bulantı ardından gelir ve bir ya da iki kez kusma eşlik edebilir. Kusmanın ağrıdan önce başlaması beni başka nedenlere yöneltir. Ateş genellikle hafif seyreder ve hastalığın erken döneminde yükselmez. Yüksek ateş, iltihabın ilerlediğini ya da delinme geliştiğini düşündürür. Kabızlık ya da ishal de tabloya eklenebilir. Belirtilerin sırası bozulduğunda tanıyı yeniden gözden geçiririm.
Sağ Alt Karına Bastırıp Ani Bırakınca Ağrı Neden Artar?
Sağ alt karına bastırıp ani bırakınca ağrının artması, karın zarının iltihaplandığını gösterir. Elle bastırma sırasında karın zarının iki yaprağı birbirine yaklaşır. El ansızın çekildiğinde yapraklar hızla eski konumuna döner. İltihaplı zarda bu ani hareket keskin bir ağrı oluşturur. Muayeneyi ağrısız bölgeden başlatır ve ağrılı bölgeye en son geçerim. Hastadan öksürmesini ya da topuk üzerine sıçramasını istemek de aynı bilgiyi verir. Karnın sağ alt bölümünde kasların istemsiz kasılması bulguyu güçlendirir. Bu bulgular birlikte değerlendirildiğinde tanı büyük ölçüde netleşir. Yine de muayene bulgularını kan testleri ve görüntülemeyle birlikte yorumlarım.
Çocuklarda ve Yaşlılarda Belirtiler Neden Silik Kalır?
Çocuklarda ve yaşlılarda belirtiler, bu yaş gruplarında hem ağrının anlatılması hem de vücudun tepkisi farklı olduğu için silik kalır. Küçük çocuklar ağrının yerini gösteremez ve yakınmalarını huzursuzlukla belirtir. Bu yaşta karın zarının çevreleme yeteneği de zayıftır. İltihap hızla yayılır ve tablo kısa sürede ağırlaşır. Yaşlılarda ise ağrı algısı körelmiştir ve ateş sıklıkla yükselmez. Karın kaslarının gücü azaldığı için muayenede beklenen sertlik ortaya çıkmaz. Eşlik eden hastalıklar ve kullanılan ilaçlar bulguları daha da örter. Bu iki grupta tanıyı geciktirmemek için eşiği düşük tutarım. Apandisit ameliyatı sayfasında tanı sonrasında izlenen adımları anlattım.
Belirtiler Belirsizse Kaç Saat Gözlem Altında Yeniden Muayene Yapılır?
Belirtiler belirsizse hastayı gözlem altına alır ve muayeneyi birkaç saat sonra yinelerim. Gözlem, tanısı netleşmemiş karın ağrısında güvenli bir yoldur. Bu süre içinde hastaya ağızdan yiyecek vermem ve damardan sıvı başlarım. Ağrının yeri, şiddeti ve muayene bulguları belirli aralıklarla yeniden değerlendirilir. Kan testleri de yinelenir ve önceki sonuçlarla karşılaştırılır. Bulgular apandisit yönünde ilerliyorsa ameliyat kararı verilir. Yakınmalar geriliyor ve muayene düzeliyorsa başka nedenler araştırılır. Gözlem süresince ağrı kesici kullanımı muayeneyi bozmaz, bu yüzden hastamı ağrı içinde bırakmam. Genel cerrahi bölümünde acil karın ağrısına yaklaşımı ayrıca ele aldım.
Tıbbi inceleme: Prof. Dr. Hakan Mersin · Yayımlanma:
Sık sorulan sorular
Apandisit ağrısı yürürken neden artar?
Apandisitte ishal görülür mü?
Apandisit ağrısı sırtta hissedilebilir mi?
Apandisit ağrısı ile adet ağrısı nasıl ayrılır?
İdrar yanması apandisit belirtisi olabilir mi?
Apandisitte karın ultrasonografisi yeterli olur mu?
Apandisit belirtileri kaç saat içinde belirginleşir?
Apandisit ağrısı sağ alt karın dışında da yerleşebilir mi?
Karın ağrısı olan kişi evde ne yapmamalıdır?
Apandisit kuşkusunda hangi kan testleri istenir?
Bağırsak enfeksiyonu apandisit ile karışır mı?
Apandisit ağrısı ara ara geçerse tanı dışlanır mı?
Kaynakça
Bu içerik, aşağıdaki uluslararası otoriter tıbbi kaynaklardan yararlanılarak hazırlanmıştır.